Onder mondiale aandacht pakt Australië het socialmediaverbod hard aan
In dit artikel:
Australië voerde in december als eerste land een verbod in dat personen onder de 16 jaar verbiedt populaire sociale apps te gebruiken. Sindsdien is er wereldwijde belangstelling — van Spanje tot Maleisië — en minstens acht landen hebben aangegeven soortgelijke regels te overwegen. Onder druk van die internationale aandacht en recente Amerikaanse rechtszaken is de regering van premier Anthony Albanese deze week strenger begonnen te handhaven dan twee maanden geleden toen ze nog de samenwerking met techbedrijven prees.
Het Australische eSafety-bureau en minister Anika Wells onderzoeken nu platformen als Meta’s Instagram en Facebook, TikTok, Alphabet’s YouTube en Snapchat op mogelijke overtredingen en verzamelen bewijs voor juridische stappen. De wet verplicht platforms “redelijke stappen” te nemen om te voorkomen dat onder-16’s accounts hebben, met boetes tot A$49,5 miljoen. In januari meldde de regering dat platforms 4,7 miljoen vermoedelijk minderjarige accounts hadden gedeactiveerd; bedrijven kregen aanvankelijk tot een jaar de tijd om te voldoen.
Toch blijkt uit het eerste nalevingsrapport van eSafety dat veel jongeren nog steeds accounts hebben: bijna een derde van de ouders zei dat hun kind onder de 16 ten minste één socialmedia-account bezit, en twee derde van die ouders gaf aan dat het platform niet naar de leeftijd vroeg. Ook blijven meldingen over cyberpesten en beeldgerelateerd misbruik onveranderd, en zouden leeftijdstests door jongeren te omzeilen zijn door ze te herhalen tot ze slagen.
De aangescherpte aanpak wordt mede gevoed door Amerikaanse juryuitspraken die techbedrijven aansprakelijk stelden voor veiligheidsgebreken die jongeren schaden — waaronder een recente veroordeling van Meta tot een boete van US$375 miljoen — wat in Australië als stimulans wordt gezien om platforms aan te pakken en andere landen aan te moedigen vergelijkbare regels in te voeren. Experts zeggen dat zulke rechtszaken publieke opinie en ontwerpkeuzes van platforms kunnen veranderen, waardoor diensten mogelijk wereldwijd zodanig worden aangepast dat toegang voor onder-16’s wordt beperkt.
Platformen reageren verschillend: Meta en Snap zeggen zich in te zetten voor naleving, TikTok wilde niet reageren en Alphabet liet geen commentaar horen. Belangrijke problemen blijven praktische uitvoering en leeftijdsverificatie: hoe controleer je effectief en privacyvriendelijk dat gebruikers 16 of ouder zijn? De Australische aanpak fungeert intussen als proefcase waarop andere landen letten, en de regering lijkt vastbesloten te laten zien dat het beleid ook daadwerkelijk handhaaft.