Onderzoek pleit Orbáns man in Brussel vrij
In dit artikel:
De Europese Commissie heeft een intern onderzoek naar vermeende geheime wervingspogingen door Hongaarse veiligheidsdiensten afgerond en zegt geen “ernstige veiligheidsinbreuken” te hebben gevonden. Volgens een woordvoerder kon de Commissie niet met de beschikbare middelen aantonen dat er individuele verantwoordelijkheid of betrokkenheid was die verder ging dan die van de betreffende inlichtingenofficieren. Dat betekent dat Eurocommissaris Olivér Várhelyi — die in de onderzochte periode als Hongarije’s ambassadeur in Brussel diende en later werd benoemd door Viktor Orbán — niet direct kon worden aangeklaagd op grond van dit onderzoek. Vorig jaar kopten Europese media dat Várhelyi een clandestien spionagenetwerk in Brussel zou hebben geleid, waarbij zogenoemde ‘schijndiplomaten’ EU-ambtenaren zouden zijn benaderd om informatie te verkrijgen. Europarlementariër Thijs Reuten noemt het onderzoek onvoldoende grondig en wijst op eerdere controverse rond Várhelyi, waaronder een in 2023 afgewezen parlementaire oproep om hem te onderzoeken wegens vermeende sympathieën voor Milorad Dodik.
In de luchtvaartsector meldt Transport & Environment (T&E) dat de CO₂-uitstoot van vluchten vanaf Europese luchthavens voor het eerst hoger ligt dan vóór de coronapandemie: een stijging van circa 2% ten opzichte van 2019. Die toename wordt vooral veroorzaakt door lagekostenmaatschappijen, met Ryanair als koploper; de Ierse maatschappij stoot wereldwijd circa 50% meer uit dan voor corona en produceerde in Europa vorig jaar evenveel CO₂ als Kroatië. T&E waarschuwt dat de luchtvaart de snelst groeiende bron van uitstoot in de EU blijft en dat twee derde van die uitstoot niet onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) valt omdat langeafstandsvluchten buiten de regeling vallen. Het ETS bracht in 2025 ongeveer €4,1 mrd op — maar alleen van korteafstandsvluchten. T&E pleit voor uitbreiding van het ETS naar alle vertrekkende vluchten en wil de extra opbrengsten gebruiken voor investeringen in duurzame vliegtuigbrandstoffen; dat kan volgens de organisatie tot bijna €17 mrd per jaar aan extra middelen opleveren tegen 2030. Tegelijk is er tegenkracht vanuit bedrijfsleven en sommige lidstaten die het ETS willen versoepelen vanwege stijgende energiekosten. De Commissie presenteerde vrijdag ook maatregelen om de sector te ondersteunen, waaronder soepelere regels en tijdelijke toelating van Amerikaanse kerosine.
De nieuwste Eurobarometer toont dat 51% van de Europeanen vertrouwen heeft in de EU (een stijging ten opzichte van 48% een half jaar eerder); in Nederland is dat 57% maar licht gedaald. Tegelijkertijd groeit de negatieve kijk op de Verenigde Staten: 74% van de Europeanen heeft nu een negatieve mening over de VS, een sterke stijging in een half jaar. China scoort relatief minder negatief. Wat burgers het meest bezighoudt: het conflict in het Midden-Oosten, de algemene internationale situatie en de Russische invasie van Oekraïne; kosten van levensonderhoud, energiezekerheid, defensie en immigratie volgen.
In Polen zorgt de voormalige minister van justitie Zbigniew Ziobro opnieuw voor opschudding: hij beweert via tussenkomst van Donald Trump naar de VS te zijn gekomen, terwijl Poolse officials zeggen dat hij geen geldige reisdocumenten heeft. Ziobro wordt in Polen vervolgd voor corruptie en machtsmisbruik; Warschau gaat de VS formeel om uitlevering verzoeken. Onzekerheid blijft bestaan over de locatie van zijn medestander Marcin Romanowski.
Verder in de agenda: bijeenkomsten over AI en fraude (CEPS), de Karel de Grote-prijs voor jongeren in Aken, een Hard Talk Europa over de Green Deal in Den Haag, en nieuwe EU-regels voor passagiersrechten die medio de week worden gepresenteerd. Denktank CEPS waarschuwt bovendien dat de EU haar relatie met Turkije niet mag baseren op een veronderstelde blijvende status quo. Ten slotte: Duitsland verlengt tijdelijk een brandstofbelastingverlaging, maar de eerder aangekondigde belastingvrije brandstofbonus voor werknemers gaat voorlopig niet door.