Ook Shell wordt hard geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten, al boert het goed op de beurs
In dit artikel:
Shell sleept recordwinsten binnen door hoge olie- en gasprijzen, maar tegelijk krijgt het concern een flinke tik door de oorlog in het Midden-Oosten: Iraanse aanvallen hebben productiefaciliteiten in Qatar getroffen, waardoor belangrijke installaties stilgevallen zijn. De combinatie verklaart het opmerkelijke contrast tussen stijgende aandelenkoersen en operationele problemen op locatie.
Wat en waar: de schade concentreert zich in Ras Laffan Industrial City, het gigantische industrieterrein aan de noordoostkust van Qatar waar zowel het Pearl GTL‑project (gas-to-liquids) van Shell als ’s werelds grootste LNG‑installaties staan. Pearl, sinds 2011 in bedrijf en gebouwd voor ongeveer 19 miljard dollar, zet Qatarees gas om in relatief “schonere” brandstoffen en leverde normaal circa 140.000 vaten per dag. Het project was technisch geavanceerd (duizenden patenten) en maatschappelijk omvangrijk tijdens de bouw. Door een getroffen productielijn en eerdere operationele beperkingen — onder meer door afsluiting van de Straat van Hormuz — draait Pearl nu op een laag pitje of stil.
Bij de LNG‑faciliteiten, waar gas tot circa −160 °C wordt gekoeld om het per schip te vervoeren, zijn twee van de veertien productielijnen ernstig beschadigd. Die lijnen zijn eigendom van QatarEnergy en Exxon; een andere lijn waarin Shell een minderheidsbelang heeft, is niet geraakt maar ligt desondanks stil. Sinds begin maart ligt een groot deel van de Qatarese LNG‑productie stil.
Wie en wanneer: de aanvallen zijn onderdeel van de recent geëscaleerde vijandelijkheden tussen Iran en Israël/VS; de directe gevolgen voor Qatar traden de afgelopen weken op. QatarEnergy schat het omzetverlies door de aanslagen dit jaar op ongeveer 20 miljard dollar en waarschuwt dat reparaties maanden tot mogelijk vijf jaar kunnen duren.
Waarom het belangrijk is: Qatar is na de VS de grootste LNG‑producent en levert vooral aan Aziatische landen (China, India, Pakistan, Zuid‑Korea). Europa ontvangt relatief weinig Qatarees gas (met uitzondering van Italië). De stillegging verhoogt de wereldwijde gasprijzen en zet druk op voorraden, zeker met het oog op komende winterse vraag. Of dit tot grote tekorten leidt, is onzeker: sommige analisten verwachten tot 2027 ruim 30% extra capaciteit wereldwijd, waardoor aanbod en vraag elkaar kunnen inhalen. Andere producenten (VS, Australië, Rusland, Oman, Nigeria) spelen evenmin direct alle rollen, en uitbreidingstrajecten kunnen door geopolitieke onrust vertragen.
Financieel effect op Shell: ondanks de operationele klappen profiteert Shell van de hoge grondstoffenprijzen; de koers bereikte recent een record boven 40 euro. Hogere olie‑ en gasprijzen vertalen direct in forse extra opbrengsten voor het energieconcern, waardoor winstcijfers op dit moment sterk zijn, ondanks de verstoringen in Qatar.