Oorlog met Iran drukt Europese economie, stuwt prijzen op
In dit artikel:
De energieschok door de oorlog met Iran dringt steeds dieper door in de Europese economie en zet beleidsmakers voor een lastig kruispunt: tegelijk remmen lagere vraag en hogere kosten de groei en duwen ze de prijzen omhoog. Dat blijkt uit S&P Global-PMI's, recente prognoses van de Europese Commissie en opmerkingen van nationale banken en economen.
De Flash Eurozone Composite PMI viel in mei terug naar 47,5 (april 48,8), de tweede maand op rij onder de 50-puntengrens die krimp aangeeft. Vooral de dienstensector — normaal de motor van de eurozone — kromp scherp (PMI 46,4), de ernstigste terugval sinds februari 2021. Nieuwe orders namen het snelst af in 18 maanden en nieuwe exportorders daalden het sterkst sinds januari 2025. Ook de verwerkende industrie zag productie teruglopen, terwijl levertijden zich door aanhoudende knelpunten verlengden tot het slechtste niveau sinds de COVID-periode.
Tegelijk stegen de kosten significant: de inflatie van inputprijzen bereikte het hoogste punt in drieënhalf jaar en de prijzen die bedrijven doorberekenden aan klanten liepen op in het snelste tempo in 38 maanden. Dat wijst volgens S&P Global op inflatiedruk die de komende maanden rond de 4% zou kunnen liggen. Officiële cijfers lieten zien dat de inflatie in de eurozone in april op 3,0% bleef, boven de ECB-doelstelling van 2%.
De arbeidsmarkt verzwakte: bedrijven sneden voor de vijfde maand achtereen personeel in, met het scherpste tempo van baanverlies sinds november 2020 — en, buiten de pandemie gerekend, het grootste sinds augustus 2013. In de dienstensector daalde het personeelsbestand voor het eerst sinds begin 2021.
Landen als Duitsland en Frankrijk rapporteerden substantiele zwakte; Duitsland zag twee maanden krimp in de particuliere sector en de Bundesbank signaleerde een opwaartse inflatietrend en waarschijnlijk vlakke groei in Q2. Buiten de eurozone leed het Verenigd Koninkrijk de grootste daling in activiteit in meer dan een jaar, mede door de economische nasleep van het conflict met Iran en binnenlandse politieke onzekerheid.
De Europese Commissie verlaagde haar groeiverwachting: productiegroei voor de eurozone wordt nu geraamd op 0,9% in 2026 (tegen 1,3% eerder) en 1,2% in 2027. Commissaris Dombrovskis waarschuwde dat een scenario waarin energieprijzen pas tegen eind 2026 pieken de groei ongeveer zou halveren.
Voor centrale banken ontstaat daardoor een dilemma: de ECB wordt algemeen gezien als geneigd om in juni de rente te verhogen, maar aanhoudende economische verzwakking kan toekomstige verhogingen in twijfel trekken. Regeringen krijgen tegelijk lastige keuzes over welke steunmaatregelen geschikt en betaalbaar zijn voor huishoudens die kampen met stijgende energiekosten.