Pokerface Powell heeft mogelijk troef om Trumps Fed-hervorming te dwarsbomen
In dit artikel:
Jerome Powell, 72, staat voor een ingrijpende keuze: zich terugtrekken in privéleven of blijven vechten binnen de Federal Reserve voor de institutionele onafhankelijkheid van de Amerikaanse centrale bank. Zijn termijn als Fed-voorzitter loopt in mei af, maar zijn afzonderlijke zetel in de Board of Governors verloopt pas over twee jaar. Daardoor kan hij — tot bijna het einde van het voorzitterschap van Donald Trump — mogelijk invloed blijven uitoefenen op monetair beleid en op voorstellen tot hervorming van de Fed.
De kwestie kreeg extra scherpte na recente gebeurtenissen waarbij het ministerie van Justitie zou hebben gedreigd met een strafrechtelijke aanklacht, iets wat Powell bekritiseerde als een instrument om druk op hem uit te oefenen over rentebeleid. In reactie maakte Powell een uitzonderlijke video, waarin hij publiekelijk terugdeinsde tegen Trumps harde campagnes om hem en de Fed onder druk te zetten. Trump verlangt herhaaldelijk aanzienlijke renteverlagingen en heeft Powell publiekelijk verweten te traag te zijn met verlagingen van de leenkosten. Ook is er sprake van meer directe stappen vanuit de regering, zoals de poging om gouverneur Lisa Cook te ontslaan.
Blijven als Fed-gouverneur zou een decennialang precedent doorbreken waarin vertrekkende voorzitters doorgaans ook hun raadzetel neerleggen; de laatste die dat niet deed was Marriner Eccles in 1948. De Board-zetels hebben gefaseerde termijnen van 14 jaar, bedoeld om presidentsinvloed te beperken, maar in de praktijk kunnen politieke dynamieken en ontslagen dit mechanisme uithollen. Meer Trump-benoemingen in de Board zouden de mogelijkheden voor structurele hervormingen en heroriëntatie van het beleid vergroten. Powell kan in een verdeeld college de beslissende stem worden als er scherpe partijpolitieke scheidslijnen ontstaan.
Juridisch staat vast dat leden van de Fed alleen "om dringende reden" (for cause) kunnen worden ontslagen, een standaard die tot nu toe zelden getest is. De lopende kwestie rond Cook zou weleens precedentstellend kunnen worden voor wat precies onder die norm valt. Deskundigen waarschuwen dat politieke controle over rentetarieven inflatierisico’s met zich meebrengt, omdat politici vaak op korte termijn sturen terwijl monetair beleid langetermijnbeleid vergt.
Powell zelf houdt de deur op een kier en zegt zich te concentreren op zijn resterende tijd als voorzitter. Voor hem wegen persoonlijke overwegingen — kleinkinderen, golf, gitaar — tegen de mogelijke kosten van blijven: een voortdurende politieke strijd en risico’s voor zowel de Fed als de economie. Voor anderen in het systeem, zoals vicevoorzitter Philip Jefferson, geldt een vergelijkbare afweging bij het verstrijken van hun leiderschapstermijnen.
De controverse heeft ook bredere implicaties: critici zien kansen voor stevige hervormingen van de Fed, variërend van taakafbakening tot reorganisaties van de instelling; voorstanders van onafhankelijkheid vrezen dat zulke veranderingen of politieke druk de effectiviteit van het monetaire beleid kunnen ondermijnen. Hoe ver een eventuele herstructurering zal gaan, en of Powell daarbij tijdelijk of langdurig zal meehelpen, blijft onduidelijk. De komende maanden — met tijd genoeg voor zowel politieke manoeuvres in de Senaat als reputatieverdediging door de Fed — zullen bepalen of Powell zijn zetel behoudt en in hoeverre de Fed haar traditionele onafhankelijkheid kan bewaren.