Politie Portugal beëindigt woonprotesten in het land met de ergste huizencrisis in de EU

In dit artikel:

In Portugal maakte de politie in de nacht van zaterdag op zondag een einde aan protesten tegen de wooncrisis. Tienduizenden mensen demonstreerden in Lissabon, Porto, Coimbra en Braga tegen het tekort aan betaalbare huurwoningen en de snel stijgende woonkosten. In Lissabon waren volgens de politie aan het begin van de nacht ongeveer 25.000 mensen op straat. Toen enkele honderden demonstranten een tentenkamp opbouwden op het centrale Rossio-plein, greep de politie met honden in. Een kleiner kamp op dezelfde plek was dinsdag al verwijderd.

De demonstraties zijn gericht tegen een wetsvoorstel van de conservatieve minderheidsregering van premier Luís Montenegro. De wet zou verhuurders toestaan de huur tijdens een lopend contract sterker dan de inflatie te verhogen. Ook moet het eenvoudiger worden om huurders met betalingsachterstanden uit te zetten. Montenegro zegt dat dit particuliere eigenaren zal aanmoedigen hun woningen weer op de reguliere huurmarkt aan te bieden. Een uitzettingsprocedure duurt in Portugal gemiddeld tien maanden, waardoor verhuurders volgens hem huiverig zijn.

In een eerste parlementair debat kreeg het voorstel voldoende steun. De regeringspartij stemde voor, de socialistische oppositie tegen en extreemrechts onthield zich. Omdat geen enkel blok een meerderheid heeft en Portugal een eenkamerstelsel kent, volgt nog een tweede behandeling. Demonstranten hopen dat de protesten de politieke verhoudingen dan beïnvloeden.

De druk op de woningmarkt is in Portugal uitzonderlijk groot. Volgens de Oeso is 19 procent van de woningen niet beschikbaar voor de eigen bevolking, omdat ze als vakantiewoning, tweede huis of toeristische verhuur worden gebruikt. In Spanje is dat 14,5 procent en in Ierland 3,2 procent. De prijzen van koopwoningen verdubbelden in tien jaar tijd bijna, terwijl huren 135 procent stegen. Een eenkamerwoning kost gemiddeld 920 euro per maand, in Lissabon circa 1.350 euro en in Porto 1.100 euro. De lonen stegen sinds 2016 veel minder, met ongeveer 45 procent.

Portugal kampt volgens de centrale bank met een tekort van zo’n 300.000 woningen. De bouwsector waarschuwt bovendien voor een tekort aan 80.000 tot 90.000 arbeidskrachten, waardoor het volgens sectorvoorzitter Manuel Reis Campos zeker tien jaar kan duren om de achterstand weg te werken. Organisatoren noemen de situatie daarom een sociale noodtoestand. Het Portugese protest volgt op vergelijkbare acties in Spanje, waar de wooncrisis binnenkort centraal staat bij vervroegde verkiezingen.