'Polkadot queen' Yayoi Kusama, een avant-gardist die ook bij Louis Vuitton in de smaak viel

In dit artikel:

De Japanse kunstenaar Yayoi Kusama is op 14 augustus overleden. Ze werd 97 jaar. Met haar dood eindigt een carrière van ongeveer zeventig jaar, waarin ze uitgroeide tot een wereldwijd icoon van de hedendaagse kunst. Kusama was vooral bekend om haar sculpturen en installaties met eindeloze stippenpatronen en om haar spiegelende ‘infinity rooms’, waarin bezoekers zich in een oneindige ruimte lijken te bevinden.

Kusama werd in 1929 geboren in een conservatieve Japanse provinciestad. Ondanks de wens van haar ouders om haar huisvrouw te laten worden, koos ze voor een kunstenaarsbestaan. In de jaren zestig verhuisde ze naar New York, waar ze in de door mannen gedomineerde avant-gardewereld opviel met fallusvormige sculpturen en performances met beschilderde lichamen. Ze had echter ook te maken met psychoses en zag hoe bekendere kunstenaars ideeën van haar overnamen zonder dat zij dezelfde erkenning kreeg.

Vanaf het midden van de jaren zestig verbleef Kusama geregeld in Nederland. Haar geruchtmakende performance in 1967 in het Stedelijk Museum Schiedam, met kunstenaar Jan Schoonhoven als beschilderd model, trok veel aandacht. Na teleurstellingen keerde ze terug naar Japan en liet ze zich opnemen in een psychiatrische kliniek, waar ze de rest van haar leven bleef wonen en dagelijks bleef werken.

Haar grote doorbraak kwam pas in 1993, toen ze Japan vertegenwoordigde op de Biënnale van Venetië. Daarna kochten grote musea haar werk en werkte ze onder meer samen met Louis Vuitton. Vanaf 11 september is in het Stedelijk Museum Amsterdam een grote overzichtstentoonstelling van haar werk te zien.