Portugese groep D3 klaagt Meta, TikTok en YouTube aan wegens verslavend ontwerp

In dit artikel:

De Portugese digitale-rechtenorganisatie D3 heeft bij de civiele rechtbank in Lissabon collectieve rechtszaken aangespannen tegen Facebook, Instagram, TikTok en YouTube. De zaken werden in april en mei ingediend door advocatenkantoor Andersen Tax & Legal Iberia, maar pas na de gerechtelijke zomerpauze openbaar gemaakt.

D3 beschuldigt de platforms ervan bewust functies te ontwerpen die gebruikers langdurig en herhaaldelijk laten terugkeren. De organisatie noemt onder meer oneindig scrollen, automatisch afgespeelde video’s, opdringerige meldingen en sterk gepersonaliseerde aanbevelingen. Volgens D3 creëren deze functies gedragsmatige feedbacklussen die vergelijkbaar zijn met technieken uit de gokindustrie. De rechtszaken moeten de bedrijven volgens de organisatie verantwoordelijk houden en dwingen tot een veiligere gebruikerservaring.

De acties vallen binnen een bredere internationale discussie over verslavend ontwerp van sociale media. TikTok werd in februari al aangeklaagd onder Europese regels, terwijl Meta in augustus akkoord ging met een schikking van maximaal 18 miljard dollar in Amerikaanse claims over verslaving. Google, eigenaar van YouTube, zegt dat een veilige en gezonde ervaring centraal staat en wijst op functies zoals kijkpauzes en bedtijdherinneringen. Meta en TikTok-moeder ByteDance reageerden niet direct. De vier platforms hadden in de eerste helft van 2026 samen naar schatting 33 miljoen maandelijkse gebruikers in Portugal.