Powerkoppel M&M neemt Europa over

In dit artikel:

Sommigen zien in het nieuwe Italiaans-Duitse tandem Giorgia Meloni en Friedrich Merz een opvolging van het vroegere Merkel–Macron-paar: Berlijn rekent minder op Macron, en Merz zoekt samenwerking met Rome. Vorige week bezocht Merz met een ministersdelegatie Rome; hij en Meloni troffen elkaar en kwamen met twee gezamenlijke verklaringen over praktische samenwerking en deregulering binnen de EU.

Wat ze afspreken: minder bureaucratie en versimpeling van EU-regels, intensievere samenwerking bij ruimtevaart en defensie, en nauwere afstemming van energie- en industriepolitiek. Op defensiegebied werken bedrijven als Rheinmetall en Leonardo al samen aan nieuwe tanks en pantservoertuigen voor Italië. Op energiegebied willen beide landen de aanvoer van gas en waterstof richting Duitsland vergroten. Ook pleiten ze voor het vertraagd invoeren van sommige vergroeningseisen, omdat ze vinden dat die Duitse en Italiaanse industrie schaden. Merz benadrukte dat op 12 februari een bijzondere EU-top over concurrentiekracht plaatsvindt, waar o.a. Mario Draghi en Enrico Letta bij betrokken zijn — een poging om hun hervormingsvoorstellen te verankeren buiten de Brusselse bureauladen.

Achtergrond van de gesprekken is ook economische realiteit: Duitse politici waren al ongerust toen UniCredit interesse toonde in overname van Commerzbank. Merz heeft zich publiek tegen die overname uitgesproken; of die doorgaat blijft later dit jaar onzeker. Over Commerzbank werd in Rome overigens niet openlijk gesproken.

Een andere belangrijke kwestie deze week is het Mercosur-handelsverdrag: het Europees Parlement vroeg het Europees Hof van Justitie (HvJ) te toetsen of de overeenkomst strookt met de EU-verdragen. Een uitspraak kan volgens ingewijden gemakkelijk twee jaar duren. Dat komt door formele procedures: volledige vertalingen in alle EU-talen, de mogelijkheid voor Raad, Commissie en lidstaten om schriftelijk te reageren binnen twee maanden, en de onafhankelijke conclusie van de advocaat-generaal voordat de rechters een oordeel geven. Theoretisch kan het Hof de doorlooptijd inkorten, maar in de praktijk is een minimaal tempo van maanden realistisch; zes maanden is de uiterste rand als er niets misgaat. Als het advies negatief is, kan de deal juridisch niet in werking treden; tijdelijke toepassing blijft juridisch echter een onduidelijke mogelijkheid — voorlopige inwerkingtreding kan soms langdurig blijven bestaan.

Op reguleringsniveau is het Brusselse streven naar ‘versimpeling’ van wetgeving dit jaar zichtbaar: de Europese Commissie deed in 2025 tien omnibusvoorstellen om bestaande regels te vereenvoudigen. De lobbyorganisatie BusinessEurope publiceerde onlangs een 109 pagina’s tellend ‘omnibook’ met 140 voorstellen om regels te versoepelen. Ongeveer een kwart van die adviezen gaat over milieuregelgeving, een vergelijkbaar aandeel over digitale regels; ook financiële dienstverlening en consumentenrecht komen vaak aan bod. Sommige suggesties zijn kleine aanpassingen, andere gaan ver — BusinessEurope wil bijvoorbeeld de Green Claims Directive (tegen greenwashing) helemaal schrappen vanwege complexiteit; die richtlijn lag afgelopen zomer al tijdelijk stil na controverse over de reikwijdte voor kleine bedrijven. BusinessEurope dringt erop aan dat Brussel de regeldruk verder vermindert, met concrete percentages voor verlichting voor het bedrijfsleven en het mkb.

Kort overzicht van verder EU-nieuws en agenda: maandag bespreken twee EP-commissies met NAVO-chef Mark Rutte de trans-Atlantische veiligheidsbanden; bij denktank Bruegel spreekt IMF-directeur Kristalina Georgieva; dinsdag vindt in New Delhi de zestiende EU–India-top plaats (von der Leyen en Costa aanwezig) met handelsvraagstukken op de agenda; het Europees Parlement voert gesprekken met de Amerikaanse ambassadeur bij de EU over handelsrelaties en ondervraagt Amazon-vicevoorzitters over arbeidsomstandigheden. Koning Willem-Alexander opent woensdag in Farmsum een nieuwe bandenrecyclingfabriek die €5,7 mln EU-subsidie kreeg. De Commissie presenteert donderdag nieuwe migratie-, asiel- en visabeleidstrategieën plus het jaarverslag over de interne markt en concurrentievermogen.

Kort en divers: een Pools onderzoeksinstituut waarschuwt voor dataverzameling door Chinese elektrische auto’s; Volkswagen overweegt terughoudendheid bij investeringen in de VS bij dreiging van invoerheffingen; het HvJ besliste recent dat bilaterale schikkingen tussen lidstaten dwangsommen van het Hof niet automatisch ongedaan maken; nieuwe Europese projecten richten zich op binnenlandse winning van kritieke grondstoffen (o.a. in Griekenland); de Poolse ex-minister Zbigniew Ziobro vluchtte naar Hongarije en kreeg politiek asiel; en binnen Duitsland groeit de zorg over de opkomst van de AfD — bedrijfsleiders waarschuwen voor de economische gevolgen van samenwerking met de extreemrechtse partij.

De column 'Europamania' werd geschreven door FD-correspondenten in Brussel: Daan Ballegeer, Mathijs Schiffers en Han Dirk Hekking. Contactinformatie en links naar achtergrondverhalen en evenementen werden bij het origineel vermeld.