Rabobank-onderzoek: zonder circulaire ketens geen strategische autonomie - en kleine bedrijven raken achterop

In dit artikel:

RaboResearch vond in een enquête onder circa duizend ondernemers dat steeds meer Nederlandse bedrijven proberen hun strategische afhankelijkheden — bijvoorbeeld van buitenlandse leveranciers of import — te verkleinen vanwege handelsconflicten en geopolitieke spanningen. Ongeveer 20% van alle bedrijven voert dergelijke maatregelen door; bij grote ondernemingen (50+ werknemers) is dat aandeel circa 60%.

Belangrijk is dat bedrijven met betere ketentransparantie en hoger circulairheidsniveau het meest succesvol zijn in het terugdringen van die afhankelijkheden. Inzicht in toeleveringsketens maakt het mogelijk knelpunten te identificeren, en hergebruik van materialen vermindert de behoefte aan externe grondstoffen, waardoor bedrijven minder gevoelig zijn voor internationale verstoringen.

Tegelijk laat de jaarlijkse NEx-T-score een verslechtering zien: 5,4 in 2025 (was 5,5). Vier van de zeven gemeten dimensies gingen achteruit, onder meer circulariteit, groene energie en inclusief ondernemen. De uitslag toont ook toenemende polarisatie: zowel koplopers als achterblijvers groeien, terwijl het midden krimpt. Vooral kleine bedrijven, en met name microbedrijven (2–9 werknemers), lopen achter — hun score op circulariteit daalde met 7% ten opzichte van vorig jaar. Zij hebben vaak te weinig capaciteit en zijn afhankelijk van de keuzes van grotere ketenpartners.

De industriële sector scoort het best op ketentransparantie en circulariteit; RaboResearch denkt dat kleine bedrijven daar veel van kunnen leren om veerkrachtiger te worden tegen geopolitieke risico’s.