Rechts-extremisten verspreiden bewust 'zachtere versie' van ideeën, waarschuwen AIVD en NCTV

dinsdag, 22 september 2026 (22:05) - Het Financieele Dagblad

In dit artikel:

De AIVD en de NCTV waarschuwen dat Nederlandse rechts-extremisten hun radicale denkbeelden bewust verhullen om ze maatschappelijk aanvaardbaarder te maken. Via internet, demonstraties, media en contacten met rechtse politieke partijen brengen zij een ‘zachtere versie’ van hun ideeën naar buiten. Deze façadepolitiek moet racistische opvattingen normaliseren en de weerstand tegen extreemrechts geleidelijk verminderen.

Volgens AIVD-directeur Simone Smit en terrorismecoördinator Marc Kuipers vormt rechts-extremisme een bedreiging voor de democratische rechtsorde. Als extremistische taal en ideeën steeds gewoner worden, kunnen geweldsbereide personen zich volgens hen gelegitimeerd voelen om in actie te komen. Hoewel een meerderheid van de Nederlanders het gedachtegoed nog afwijst, signaleren de diensten een toenemende ontvankelijkheid voor radicale ideeën.

Extreemrechts gaat onder meer uit van vermeende superioriteit van witte mensen en wil uiteindelijk een witte etnostaat. Aanhangers gebruiken grondrechten zoals de vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht om tegenstellingen aan te scherpen en antidemocratische doelen na te streven. Ze proberen daarnaast lid te worden van politieke partijen, functies te bemachtigen en samen te werken met gelijkgezinden in binnen- en buitenland.

De AIVD en NCTV wijzen ook op de vermenging met uiterst rechtse politici, opiniemakers en influencers. Wanneer zij extremistische denkbeelden niet tegenspreken, dragen zij bij aan de normalisering ervan. De diensten willen politici en burgers met hun analyse helpen deze strategie te herkennen en extremistische boodschappen niet onbedoeld een podium te geven. Zo waarschuwen ze dat termen als ‘remigratie’ kunnen verwijzen naar het gedwongen vertrek van bevolkingsgroepen die volgens extremisten niet in Nederland thuishoren.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Johan Derksen: ‘Belachelijk dat Jetten weer weg is als Nederland stijf van de stress staat’