Regelwijzigingen leiden mogelijk slechts tot bescheiden krimp Fed-balans
In dit artikel:
In New York (29 mei) is binnen en buiten de Federal Reserve een levendige discussie gaande over of en hoe de omvang van de Fed‑balans — momenteel rond de $6,7 biljoen — verder kan worden verminderd nu Kevin Warsh voorzitter is geworden. Warsh, die als Fed‑gouverneur de financiële crisis van 2007–2009 meemaakte en een bekend criticus van kwantitatieve verruiming is, heeft het onderwerp hoog op de agenda gezet, wat debat en beleidsstudies heeft aangewakkerd.
Analisten van onder meer BNP Paribas schatten dat een pakket aan regelwijzigingen de vraag van banken naar reserves (nu ongeveer $3,1 biljoen) in theorie met zo’n $700 miljard kan terugbrengen — ruim een vijfde van het trendniveau. Mogelijke maatregelen zijn het laten meetellen van kredietruimte bij het discontoloket voor liquiditeitseisen, centrale clearing van repo‑operaties van de Fed, en het herwaarderen van agency‑ en hypotheekobligaties naar hoogste kredietkwaliteit. Ook actiever gebruik van door‑de‑Fed aangeboden repo‑leningen zou banken in staat kunnen stellen minder noodliquiditeit aan te houden.
Tegelijkertijd bestaat er binnen de Fed aanzienlijke scepsis over de haalbaarheid van een terugkeer naar de veel kleinere balans van vóór de crisis. Gouverneur Christopher Waller stelt dat het financiële stelsel inmiddels zodanig anders is ingericht dat een herstel naar die oude omvang “niet mogelijk” lijkt; hij voorziet hooguit een reservevermindering van grofweg $300–$500 miljard, wat nog steeds een balans van boven de $6 biljoen zou impliceren. Deskundigen wijzen erop dat concrete regelwijzigingen tijd vergen om te implementeren en dat sommige binnen de Fed twijfelen of zelfs de optimistische schattingen worden gehaald.
De discussie is geworteld in Warsh’ overtuiging dat een grote obligatieportefeuille markten verstoort en de rente‑instrumentatie van de centrale bank verzwakt. Na de crisis en opnieuw tijdens de coronapandemie vergrootte de Fed haar bezit van minder dan $1 biljoen in 2007 naar een piek van ongeveer $9 biljoen in 2022, waarna afbouw tot circa $6,5 biljoen plaatsvond voordat technische aanpassingen de balans weer iets vergrootten. Onder het huidige raamwerk bestaan er grenzen aan hoeveel liquiditeit de Fed uit het stelsel kan halen zonder controle over de beleidsrente te verliezen.
Behalve technische en juridische haalbaarheidsvragen speelt de zorg dat versoepeling van liquiditeitsregels — vooral als toezichthoudende druk op banken afneemt — risico’s voor de financiële stabiliteit kan creëren. Verwacht wordt dat het debat langdurig blijft, met oorzaken en effecten die zorgvuldig moeten worden afgewogen voordat ingrijpende wijzigingen in regelgeving en balansdoelstellingen worden doorgevoerd.