RIVM: oorlogen en droogtes reden voor bezorgdheid over Europese voedselvoorziening

In dit artikel:

Klimaatverandering en geopolitieke onrust vormen volgens EU-lidstaten de grootste bedreigingen voor de Europese voedselvoorziening tot 2050. Dat blijkt uit een toekomstverkenning van het RIVM, uitgevoerd met onder meer Wageningen Universiteit. Vooral langdurige droogte, mislukte oogsten, plantenziektes, handelsconflicten en verstoringen van internationale toeleveringsketens baren zorgen.

Een warmer klimaat kan het groeiseizoen verlengen, maar dat voordeel weegt volgens de onderzochte landen niet op tegen de risico’s. Geopolitieke instabiliteit kan bovendien leiden tot sterk wisselende voedselprijzen en een grotere afhankelijkheid van regionale productie. De studie werd uitgevoerd voordat onder meer de sluiting van de Straat van Hormuz, een nieuw Europees hitterecord en de historisch lage waterstand van de Rijn de kwetsbaarheid van energie-, kunstmest- en transportvoorzieningen benadrukten.

Voor het onderzoek werden Italië, Bulgarije en Duitsland bekeken als vertegenwoordigers van respectievelijk Zuid-, Oost- en Noordwest-Europa. In alle drie de landen stond klimaatverandering bovenaan; Italië en Duitsland noemden ook geopolitieke spanningen. Volgens onderzoeker Henk Hilderink zijn de resultaten ook relevant voor Nederland, dat door zijn exportgerichte landbouw kwetsbaar is.

De Europese Commissie wil de voedselvoorziening verduurzamen en beter beschermen. Een tienjarig project met negentig partners moet binnen acht jaar bijdragen aan nieuw EU-beleid. Het RIVM pleit daarnaast voor meer toekomstverkenningen, zodat overheden minder reactief kunnen handelen. Kunstmatige intelligentie wordt in de studie slechts door Italië genoemd als mogelijke kans voor persoonlijkere voeding en minder verspilling.