Rode koersen - olieprijzen en VIX gaan door het dak

In dit artikel:

De Amsterdamse beurs opent maandag veel lager: de openingsindicatie staat op -1,9%. Wereldwijd schudden aandelenmarkten op hun grondvesten door een sterke opwaartse beweging in de olieprijs en toenemende oorlogszorgen in het Midden-Oosten. De VIX, de angstindex voor de aandelenmarkt, steeg naar circa 29,5 punten — een niveau dat beleggers als paniekstand ervaren.

Oorzaak en gevolgen: olie boven $100
De prijs voor WTI-futures brak recent door de grens van $100 per vat; Brent noteert rond $106. De aanjager is de escalatie in het Midden-Oosten: sluiting van de Straat van Hormuz (waar ongeveer een vijfde van de wereldolietransporten langs gaat), beschadigde Iraanse faciliteiten en tegenaanvallen op regionale infrastructuur hebben aanbod onder druk gezet. Als reactie overleggen de G7-ministers van Financiën over mogelijke vrijgave van strategische reserves en er zijn meldingen dat Saudi-Arabië extra ruwe olie heeft aangeboden om de markt te kalmeren.

Azië hard geraakt, Zuid-Korea schakelt circuit breaker in
Aziatische beurzen kenden felle verliezen: Nikkei daalde ruim 5%, Kospi ongeveer 6% — in Seoul leidde de scherpe verkoop tot activering van de circuit breaker (tijdelijke handelsstop). Vooral technologiebedrijven kregen klappen: chipmakers en toeleveranciers zoals TSMC, SK Hynix, Samsung en Advantest verloren fors, sommige met dubbele cijfers.

Wall Street en macrobeeld
Ook Wall Street sloot lager (S&P500 -1,3%, Nasdaq -1,6%, Dow -2%). Markten werden daarnaast geraakt door een teleurstellend Amerikaans banenrapport: in plaats van groei verdwenen er 92.000 banen en de werkloosheid steeg naar 4,4%; eerdere cijfers werden neerwaarts bijgesteld. Dat vermindert de kans op een renteverlaging door de Federal Reserve — markten rekenen grotendeels op een rentepauze in plaats van versoepeling. Op macrovlak blijft vooral de PCE-inflatie (vrijdag) een risico voor markten en beleidsmakers, omdat hogere energieprijzen inflatie kunnen opvoeren.

Sectorverschillen: wie wint en verliest?
Op bedrijfsniveau springt Marvell eruit met een grote koerssprong (+18%) dankzij sterke AI-gerelateerde resultaten. Traditionele olieproducenten profiteren verrassend weinig van de stijgende olieprijs; luchtvaartmaatschappijen daarentegen lijden onder de hogere brandstofkosten. Defensief georiënteerde wapenfabrikanten, zoals RTX en Lockheed Martin, stegen nadat zij werden opgeroepen door het Witte Huis om productie en voorraadopbouw te bespoedigen.

Rentes, valuta en edelmetalen
De Amerikaanse 10-jaarsrente steeg naar ongeveer 4,20%, de Nederlandse tienjaarsrente naar bijna 3%. De euro verzwakte tot circa 1,1550 dollar. Goud, normaal een veilige haven, staat onder druk omdat de vrees voor oplopende inflatie en dus een strakker monetair beleid het edelmetaal ongunstig maakt. Bitcoin noteert iets lager.

Kijk op de week
De bedrijfsagenda blijft vol: vooral Rheinmetall, Basic-Fit, Pharming, Oracle en Adobe staan op de rol. Belangrijk voor de marktstemming is vrijdag de PCE-inflatie in de VS. In combinatie met geopolitieke spanningen en hoge olieprijzen maakt dat de komende dagen potentieel volatiel voor beleggers wereldwijd.