Rupert Murdoch, mediatycoon zonder moreel besef
In dit artikel:
Gabriel Shermans onthullende biografie Vreugdevuur van de Murdochs portretteert Rupert Murdoch als een meedogenloze mediamagnaat die privé- en zakelijke relaties zonder aarzeling afdoet als ze hem in de weg staan. Sherman documenteert concrete incidents: Murdoch die zijn vierde vrouw Jerry Hall per e-mail laat weten dat ze gaat scheiden en dat verdere communicatie via advocaten moet verlopen; mails aan twee kinderen dat ze ongeschikt zijn voor het familiebedrijf; het ontslaan van een hoofdredacteur kort na diens vaders overlijden; en het verzoek aan dochter Liz om haar broer James als ceo te laten opstappen na het afluisterschandaal rond News of the World—om vervolgens dezelfde James juridische klusjes te laten opknappen.
De biografie bestrijkt decennia van Murdochs opbouw van News Corp, met kranten in Australië, het Verenigd Koninkrijk en de VS en zenders als Fox News. Sherman laat zien hoe sensatie, seks en roddel altijd commerciële drijfveren waren (denk aan de beruchte Page 3) en hoe dat ethische grenzen verlegde, zoals bij de aanschaf van de vervalste Hitler-dagboeken. Murdochs imperium had directe politieke effecten: zijn media droegen volgens Sherman bij aan verkiezingssuccessen van figuren als Margaret Thatcher, New Yorks burgemeester Ed Koch en later Donald Trump. Cruciaal is Shermans beschrijving van Fox News’ rol in het verspreiden van Trumps complottheorieën over de verkiezingsuitslag — een koers die, ondanks Murdochs persoonlijke scepsis, werd aangehouden omdat het kijkcijfers opleverde en zo bijdroeg aan de polarisatie die uitmondde in de bestorming van het Capitool.
Sherman vraagt zich doorlopend af waarom Murdoch zo weinig moreel verzet toont: is het competitiedrift tegenover zijn vader, een vormende opvoeding of puur een onverzadigbare honger naar macht en winst? Hij geeft geen psychologische diagnose, maar tekent wel een consistent patroon: zakelijk opportunisme, een diepe minachting voor elites die progressieve journalistiek vertegenwoordigen, en loyaliteit die vooral naar zichzelf wijst. De vergelijking met The Godfather illustreert hoe Murdochs streven naar dominantie rivalen uitschakelt en relaties vernietigt; uiteindelijk blijft hij volgens Sherman een geïsoleerde figuur, ondanks steun van sommige kinderen zoals Lachlan.
Tegelijk toont Sherman ook de onontkoombare economische kant: Murdoch beseft waar in elk land de grootste invloed ligt—kranten in Engeland, tv in de VS—en handelt daar pragmatisch naar. Maar zijn greep op publiek en politiek verzwakt snel door de opkomst van sociale media (TikTok, Instagram, X, Facebook), die het traditionele mediamonopolie ondermijnen.
De Nederlandse editie van Bonfire of the Murdochs is recent verschenen onder de titel Vreugdevuur van de Murdochs (Luitingh Sijthoff). De recensie plaatst het boek als een zedenschets van een man die macht en commercie boven ethiek stelt, met verstrekkende gevolgen voor journalistiek, politiek en familie.
Kort vermeld worden ook enkele andere onlangs verschenen non-fictietitels: Simon Rogers over Google-zoekgedrag, Mary Beard over de relevantie van de oudheid, Philip Dröge over tijdservaringen, en Wilbert van Hövell over VN-werk bij humanitaire crises.