Schimmige praktijken: veel klachten over makelaars

In dit artikel:

Bij Vereniging Eigen Huis kwamen tussen eind februari en begin juli bijna duizend klachten binnen over makelaars, gemiddeld ruim tweehonderd per maand. Volgens hypotheekadviseur Jos Koets gaan de klachten al jaren over onder meer ondoorzichtige biedprocedures en oneerlijke praktijken. Hij vindt dat er ondanks eerdere beloften van de brancheorganisaties weinig structureel is veranderd.

Aanleiding voor nieuwe regels was onder meer een uitzending van AvroTros uit 2017, waarin met verborgen camera werd vastgelegd dat makelaars zich niet altijd aan de regels hielden. Sinds 1 januari 2023 is voor aangesloten makelaars een biedlogboek verplicht. Daarin worden biedingen na het definitief worden van de koopovereenkomst zichtbaar voor de verkoper en kandidaat-kopers. De regeling geldt echter niet voor alle makelaars: naar schatting zijn ruim 6.000 van de bijna 16.000 makelaars aangesloten bij een brancheorganisatie.

Ook tijdens het biedproces kan de verkopende makelaar het logboek inzien. Daardoor bestaat volgens Vereniging Eigen Huis het risico dat bevriende relaties worden gevraagd een iets hoger bod uit te brengen. Bovendien kunnen na de officiële biedtermijn nog biedingen binnenkomen. Een woning is pas definitief verkocht wanneer beide partijen de koopakte hebben ondertekend.

De NVM voert vanaf 1 februari 2026 het Protocol Transparant Bieden Woonruimte in, met vier verkoopmethoden. Koets betwijfelt echter of dit de praktijken eerlijker maakt, omdat makelaars tijdens het proces nog steeds biedingen kunnen beïnvloeden. Hij beschrijft een klant die aanvankelijk €675.000 bood, maar na een hoger tegenbod uiteindelijk €720.000 betaalde. De hypotheekadviseur had toen al veel werk verricht en taxatiekosten gemaakt.

Koets pleit voor strengere regels en een wettelijke zorgplicht voor makelaars, vergelijkbaar met die voor hypotheekadviseurs, plus beter toezicht op de naleving. De NVM verwijst voor klachten naar de geschillencommissie. Minister Boekholt-O'Sullivan wil met de sector overleggen en de Kamer uiterlijk in oktober informeren. De PVV werkt ondertussen aan een initiatiefwet met onder meer een wettelijke kwaliteitsnorm en een verbod op tussentijdse inzage in biedingen. Koets verwacht voorlopig weinig verandering.