Slimmer omgaan met sancties: hoe AI banken helpt compliant te blijven
In dit artikel:
EY waarschuwt dat sanctiecompliance voor banken niet langer optioneel is maar een strategische noodzaak, nu internationale sanctieregimes snel veranderen door geopolitieke spanningen en technologische beperkingen. Nederlandse banken krijgen te maken met tegenstrijdige eisen uit meerdere jurisdicties en strengere toezichthouders; fouten kunnen leiden tot reputatieschade en hoge boetes.
In de praktijk stuiten instellingen op structurele obstakels: sanctielijsten en regelgeving wijzigen continu, jurisdicties spreken elkaar tegen, screening blijft veelal handmatig en foutgevoelig, en indirecte blootstelling via derde partijen is moeilijk te detecteren. Daarnaast is relevante data vaak versnipperd, incompleet of slecht ontsloten, wat effectieve controles bemoeilijkt.
EY stelt dat kunstmatige intelligentie en generatieve AI deze knelpunten kunnen verlichten als onderdeel van een geïntegreerde strategie. Door klantgegevens, transactiedata, externe lijsten en nieuwsfeeds te combineren ontstaan modellen die risico’s signaleren, transacties scoren en netwerkanalyses uitvoeren om gesanctioneerde personen of entiteiten op te sporen.
Concreet gaat het om realtime screening van internationale lijsten, het toekennen van risicoscores op basis van transactiepatronen en netwerktopologie, en het inzetten van GenAI voor interpretatie van complexe regelgeving en secundaire screening om false positives te verminderen. Tools als “Agentic AI” koppelen interne beleidsdocumenten aan actuele wet- en regelgeving en vertalen juridische teksten naar toepasbare actiepunten.
Belangrijk is goede data‑governance: AI helpt bij het opschonen, verrijken en integreren van bronnen zodat screening en rapportage betrouwbaar worden. Daarnaast kunnen AI-systemen regelgeving continu monitoren en compliance-audits automatiseren, wat nodig is omdat toezichthouders weinig foutmarges toestaan.
EY werkt wereldwijd met banken aan zulke frameworks, afgestemd op specifieke systemen en risicoprofielen. De boodschap is dat technologie sanctiecompliance kan transformeren van een juridische last naar een proactief risicobeheersingsmechanisme—mits organisaties investeren in data, governance en passende menselijke toezichtfuncties.