Snelle vergunningen maken Aragon tot magneet voor datacenters van $70 mrd

In dit artikel:

Aragon, een dunbevolkte regio in het noordoosten van Spanje, ontwikkelt zich snel tot een belangrijk Europees centrum voor datacenters en digitale infrastructuur. De regio ligt aan internationale kabelverbindingen, beschikt over veel grond en hernieuwbare energie en verwacht de komende tien jaar meer dan 60 miljard euro aan investeringen aan te trekken. Volgens bedrijven, deskundigen en activisten is vooral het investeringsvriendelijke bestuur doorslaggevend.

Aragon biedt grote projecten de status ‘Project van Algemeen Belang van Aragon’ (PIGA). Daarmee kunnen planologische besluiten, grondverwerving en lokale belastingvoordelen sneller worden geregeld. Daarnaast ondersteunt één regionaal loket investeerders gedurende het hele proces. Volgens de regionale minister van Economie, Eva Valle, worden procedures niet minder streng, maar vooral overzichtelijker georganiseerd. De PIGA-status kan de goedkeuringstijd terugbrengen van meerdere jaren tot minder dan twaalf maanden.

Amazon Web Services bouwt bij Villanueva de Gallego, ten noorden van Zaragoza, nieuwe cloud- en AI-faciliteiten. Amazon wil in totaal 33,7 miljard euro in Aragon investeren, de grootste investering van dit type buiten de Verenigde Staten. Het grootste deel van de vergunningen werd in ongeveer een jaar afgehandeld. Ook projecten van Microsoft en andere bedrijven zijn versneld behandeld. Microsoft heeft plannen om tot 10 miljard euro in de regio te investeren; vastgoedbedrijf Merlin Properties werkt aan een datacenterproject van 1,2 miljard euro.

De snelle aanpak leidt tegelijk tot kritiek. Tegenstanders vinden dat beperkte inspraak en versnelde procedures de publieke en milieutechnische controle verzwakken. Bij de beoordeling van Amazons project kreeg het publiek eind 2024 slechts 23 dagen om ongeveer 25.000 pagina’s documenten te bestuderen. Milieugroep Ecologistas en Acción heeft daarom een rechtszaak aangespannen tegen de versnelde procedure. Een uitspraak kan echter jaren op zich laten wachten, terwijl de datacenters dan mogelijk al draaien.

De discussie wordt versterkt door de groeiende zorgen over het energie- en waterverbruik, het grondgebruik en de gevolgen voor lokale gemeenschappen. De Spaanse nationale regering wil strengere eisen stellen aan het gebruik van water en elektriciteit door datacenters. Aragon en de sector vrezen dat die regels miljardeninvesteringen zullen vertragen of tegenhouden. Een geplande vervroegde verkiezing op 29 november vergroot de onzekerheid over de voorstellen.

Amazon en Microsoft zeggen vooralsnog aan hun investeringsplannen vast te houden en pleiten voor voorspelbare regelgeving die aansluit bij toekomstige EU-regels. De Europese Commissie wil vergunningen voor datacenters juist versnellen. Volgens onderzoekers moeten overheden echter niet alleen investeringen aantrekken, maar ook zorgen dat de regio voldoende economische waarde en maatschappelijke voordelen overhoudt.