Spoor van beruchte Britse goudroof leidt Fiod naar €70 mln op Rotterdamse bankrekening

In dit artikel:

Een Rotterdamse houdstermaatschappij, MCL Netherlands, kreeg in 2024 van het Openbaar Ministerie een strafbeschikking van in totaal €70 miljoen wegens witwassen. Het OM bevestigde de maatregel pas nadat het Financieele Dagblad ernaar vroeg; de zaak lag twee jaar stil. Het saldo op een ING-rekening van MCL blijkt terug te voeren op geld dat volgens Britse bronnen verbonden is aan Geoffrey Greenlees, een Brit die in onderzoeksdossiers van Scotland Yard wordt genoemd in verband met de beruchte Brink’s‑Mat‑goudroof.

De Brink’s‑Mat‑roof vond plaats in november 1983 op Heathrow: aanvankelijk werd gezocht naar contant geld, maar in de kluis werden onverwacht goudstaven aangetroffen met een gezamenlijk gewicht van circa drie ton (tegen huidige prijzen honderden miljoenen euro’s). Een groot deel van dat goud werd later omgesmolten en via een wirwar van belastingparadijzen witgewassen; veel van de buit is nooit teruggevonden. Greenlees, een voormalig kantoormedewerker van een advocatenpraktijk, verscheen voor het eerst in de Londense dossiers rond 1990 tijdens zittingen die samenhingen met de nasleep van de overval. In die procedure werd onder meer gesproken over grote contante stortingen die uiteindelijk via rekeningen in het buitenland zouden zijn doorgevoerd naar een rekening die aan Greenlees gelinkt werd.

Greenlees ontweek Britse opsporing en leefde lange tijd in het buitenland; in latere jaren woonde hij op de Filipijnen, waar hij tot zijn overlijden in 2021 actief was in de lokale bowls‑vereniging. Zijn naam kwam opnieuw naar voren bij het uitlekken van de Panama Papers in 2016: daarin werd hij genoemd als bestuurder en aandeelhouder van meerdere brievenbusfirma’s op jurisdicties als de Kaaimaneilanden, Niue en Samoa. Via een ingewikkelde structuur over Curaçao, Australië en de Kaaimaneilanden bleek hij ook achter MCL Netherlands te zitten, een in 1981 opgerichte investeringspoot met belangen in Australische voedingsbedrijven en bestuurd door Nederlandse trustkantoren.

ING begon al in 2015 vragen te stellen over de herkomst van de gelden op MCL’s rekeningen. Tijdens onderzoeken kon MCL geen transacties uitvoeren; begin 2017 legde de FIOD beslag op de rekeningen op verdenking van witwassen. Na zes jaar onderzoek en het overlijden van Greenlees legde het OM in 2024 de strafbeschikking op. Van het totale bedrag gaat ongeveer €52,5 miljoen naar de Australische belastingdienst; de rest naar de Nederlandse schatkist.

Het OM zegt dat het onderzoek startte na een melding van een bank en dat in eerste instantie de Brink’s‑Mat‑roof werd onderzocht, maar dat daarvoor geen bewijs is gevonden. De strafbeschikking is gebaseerd op ‘witwassen zonder gronddelict’: de afkomst van het geld kon niet aantoonbaar legitiem worden verklaard en de verklaring van MCL voldeed niet als controleerbare onderbouwing. Onbekend blijft waarom het OM de hoge boete niet eerder openbaar maakte en waarom precies Australië het grootste deel van het geld kreeg. MCL verloor eerdere procedures tegen ING, waarin het de bank beschuldigde van opzettelijke vertraging waardoor beslag mogelijk werd. De betrokken partijen geven weinig commentaar op individuele dossiers.