Stefanie Citroen over defensie, dilemma's en het duurzaamheidsbeleid
In dit artikel:
Stefanie Citroen, Head Sustainability Team van ASN Bank, legt uit hoe de bank reageert op de snel veranderende geopolitieke realiteit: stijgende spanningen en NAVO-afspraken om defensie-uitgaven structureel op te voeren roepen ook vragen op over de rol van financiële instellingen bij veiligheid en weerbaarheid. ASN Bank heeft haar uitgangspunt niet veranderd, maar heeft haar standpunt aangescherpt en beter toegelicht.
Centraal staat de brede definitie van defensie: niet alleen wapens, maar ook vitale infrastructuur zoals energie-, water- en digitale systemen. Die terreinen raken direct aan duurzaamheid, het kerngebied van ASN. Tegelijkertijd benadrukt de bank dat bescherming van mensenrechten onveranderlijk blijft. Daarom sluit ASN directe financiering uit van bedrijven die betrokken zijn bij de ontwikkeling, productie of handel in wapens — bijvoorbeeld via bedrijfsleningen of beleggingen in beursgenoteerde wapenproducenten — omdat bij zulke directe relaties het risico op betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen te groot is.
Tegelijk ziet ASN ruimte om bij te dragen aan weerbaarheid via indirecte kanalen, vooral staatsobligaties. Zowel ASN Bank als ASN Impact Investors beleggen in overheidsobligaties van landen die voldoen aan strikte duurzaamheidscriteria. Door in deze staatsleningen te beleggen, ondersteunen zij overheidsuitgaven waaronder defensie, waardoor landen zich kunnen beschermen zonder dat ASN rechtstreeks wapens financiert.
De selectie van landen verloopt in meerdere stappen. Eerst gelden uitsluitingscriteria: landen die het Klimaatakkoord van Parijs niet hebben geratificeerd, controversiële wapens inzetten of fundamentele mensenrechten schenden, worden uitgesloten. Overgebleven landen worden vervolgens beoordeeld met een scoresysteem. In de praktijk leidt dit ertoe dat vooral West-Europese landen zoals Nederland en Duitsland in aanmerking komen, zodat ASN indirect alleen bijdraagt aan de defensie van landen die mensenrechten respecteren.
ASN maakt verder onderscheid tussen puur militaire wapens en dual-use goederen (technologieën met zowel civiele als militaire toepassingen, zoals communicatiesystemen en chips). Bij investeringen in dual-use producten beoordeelt de bank zorgvuldig of het gebruik strookt met haar duurzaamheidscriteria; als dat inzicht voldoende is, kan investeren verantwoord zijn.
Kortom: ASN Bank blijft vasthouden aan een duurzaamheidsbeleid dat mensenrechten centraal stelt, maar zoekt binnen die kaders naar verantwoorde manieren om bij te dragen aan veiligheid en weerbaarheid. De bank trekt zich niet terug uit actuele veiligheidsvraagstukken, maar bepaalt bewust hóe zij daaraan bijdraagt — consistent met haar beleid en ook in 2026.