'Sterke toename cryptobetalingen voor aankoop online kinderporno'

In dit artikel:

De Financial Intelligence Unit Nederland (FIU) waarschuwt dat criminele activiteiten in de cryptosector flink zijn toegenomen nu cryptocurrencies breed door het publiek worden gebruikt. Sectorspecialist Rebecca van Essen zegt dat cryptomunten niet langer een niche voor liefhebbers zijn en dat misdadigers daarvan profiteren. Veel gebruikers denken anoniem te handelen, maar cryptodienstverleners en opsporingsdiensten beschikken steeds vaker over analysetools om transacties op blockchains te volgen en verdachte bewegingen te melden.

In het onlangs gepubliceerde jaarverslag signaleert de FIU een duidelijke stijging van cryptobetalingen in verband met online kinderporno. De dienst verzamelt meldingen van zogenoemde poortwachters — banken, notarissen, trustkantoren en cryptobedrijven — en levert informatie aan opsporingsinstanties. De FIU meldt dat onderzoeken naar dit soort misdrijven recent meer prioriteit hebben gekregen en dat meldingen leiden tot vervolgacties bij de politie.

Ondersteuning van die bevindingen komt van het analysebureau Chainalysis. In het jaarverslag van dat bedrijf staat dat in 2025 illegale cryptoadressen een recordbedrag van circa 154 miljard dollar ontvingen, een stijging van 162% ten opzichte van het jaar ervoor. Vooral betalingen aan gesanctioneerde personen en bedrijven groeiden explosief (694%). Chainalysis rapporteert ook meer kleine betalingen voor kinderporno, vaak onder de 100 dollar, en benadrukt de rol van instantcryptowisselkantoren die zonder veel vragen crypto omzetten naar reguliere valuta.

De nieuwe eengemaakte Europese cryptowetgeving (vanaf eind 2024) maakt het mogelijk dat aanbieders met een vergunning in één lidstaat de hele EU-markt bedienen. Dat heeft geleid tot minder directe meldingen in Nederland, omdat toezicht en melding nu grotendeels via de lokale toezichthouder van de vergunningverlener lopen. Tegelijkertijd maakt de internationale structuur van criminele netwerken en het gebruik van aanbieders buiten de EU — met name in jurisdicties waarmee Nederland beperkte samenwerking heeft, zoals de Seychellen — het traceren moeilijker.

De FIU werkt samen met collega-FIU’s in de EU om informatie-uitwisseling te verbeteren en pleit voor sterkere relaties met landen waar veel niet-vergunde cryptodiensten zitten. De dienst erkent ook dat terugkoppeling naar melders beter kan; de Algemene Rekenkamer wees eerder op onduidelijkheid over de effectiviteit van meldingen en mogelijk discriminerende gevolgen. FIU-woordvoerder Jasper Gielkens zegt dat dossiers naar de landelijke politie gaan en dat de onderzoeken al hebben geleid tot ongeveer 150 waarschuwingsgesprekken als vroege interventie.