Terug naar Malakka, waar je struikelt over de vastgoedprojecten die vaak niet zo doordacht zijn

In dit artikel:

In 2007 en 2008 woonden de schrijver en zijn vrouw een jaar lang in Malakka, de voormalige Nederlandse handelspost in Maleisië. Afgelopen week keerden ze terug en troffen een stad die zowel vertrouwd als onherkenbaar is: ze werden geconfronteerd met grootschalige veranderingen die zestien à zeventien jaar bouwwoede en bestuurlijke misser hebben achtergelaten.

De kustlijn is aangetast door landaanwinning: een kunstmatig eiland, dat al bestond toen zij vertrokken, is flink opgeblazen en heeft de waterloop verstoord. Waar vroeger een wad lag met een eenzame garnalenvisser, is nu braakliggend niemandsland; op het eiland staat een leeg, onaf winkelcentrum als symbool van misrekenende projectontwikkelaars. In de stad verrezen overal massieve nieuwbouwblokken en vooral hotels — ruim 10.000 kamers bijkomen in anderhalf decennium — waarvan veel leegstaan. Het nachtbeeld wordt bepaald door donkere ramen of door Aziatische groepsreizigers, die nu de snelst groeiende gastenkring vormen. Westerse merken, zoals Starbucks, zijn grotendeels verdwenen; horecaproposities verschuiven naar grootschalige Chinese eetgelegenheden.

Cultureel en demografisch is Malakka duidelijk anders: islamitische Maleiers (de bumi putera) hebben meer zichtbare invloed gekregen. Straatnaamborden met Arabische tekens, moskeemarken en een kunstmatige waterval die nu de naam van Allah draagt, tonen de veranderende identiteit. Tegelijk blijven sporen van de vroegere, meer Chinese en Peranakan-achtergrond zichtbaar: sommige Nederlandse familienamen, traditionele ambachtslieden en oude straten zijn er nog.

Onder de nieuwe projecten zijn ook voorbeelden van slecht onderhoud en bestuurlijke blunders: vervallen façades, leegstaande winkels, en een monorail waarvan de proefritten werden gedaan maar het systeem vervolgens werd stilgelegd, terwijl de roestende rail gewoon blijft liggen. Toch is niet alles verloren: het historische stadscentrum is nog steeds charmant, er zijn verbeterde wandelroutes langs de rivier en kleine ambachtslieden werken door. Een bekende tropische vogel, de beo, liet de terugkeer emotioneel voelen — een herinnering dat sommige elementen van het stedelijke weefsel standhouden ondanks verval en transformatie.