Tijd voor hechtere samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven op AI-gebied

In dit artikel:

De Nederlandse Nobelprijswinnaar en economisch historicus Joel Mokyr hield vorige maand bij de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen een lezing waarin hij betoogde dat technologische vooruitgang, ondanks nieuwe risico’s, uiteindelijk juist welvaart en vernieuwing brengt. Volgens hem laat de geschiedenis zien dat samenlevingen er het best aan toe zijn wanneer onderzoekers, ondernemers en overheden elkaar versterken in plaats van innovatie af te remmen.

De auteur van het stuk ziet die spanning scherp terug bij kunstmatige intelligentie. Bedrijven omarmen AI snel voor taken als klantenservice, marketing, factuurverwerking en data-analyse, terwijl de publieke sector veel voorzichtiger is vanwege zorgen over privacy, energieverbruik, cyberveiligheid en digitale afhankelijkheid van buitenlandse techbedrijven. Daardoor dreigt Europa achterop te raken: niet alleen technologisch, maar ook bij het vastleggen van standaarden en regels.

De kern van de oproep is dat Nederland en Europa niet aan de zijlijn moeten blijven staan. De overheid moet volgens de schrijver actiever investeren in AI, bijvoorbeeld door zelf een belangrijke afnemer of mede-eigenaar van innovaties te worden. Tegelijk moeten overheid en bedrijfsleven nauwer samenwerken, zodat publieke waarden zoals privacy en digitale soevereiniteit hand in hand gaan met ondernemerschap. Alleen dan kan AI worden benut zonder dat de publieke macht en kennisinstellingen hun invloed verliezen.