Trend: heupen zo breed dat de deuropening onneembaar is

In dit artikel:

Brede heupen zijn sinds eind jaren negentig een terugkerend silhouet op de catwalk, hoewel ze in het dagelijks leven nauwelijks zijn doorgebroken. Anders dan veel andere lichaamsvormen zijn heupen niet gericht te trainen; mode kan ze alleen optisch verbreden met pasvormen, materialen en constructies. De belangstelling past in een bredere fascinatie voor het maakbare lichaam, al blijven echte lichamelijke aanpassingen voor de meeste mensen beperkt.

Een opvallende heropleving begon in 2006. In een Amsterdamse winkel verscheen een moderne variant van de achttiende-eeuwse panier: een brede, aan de voor- en achterkant afgeplatte hoepelrok die over kleding of lingerie kan worden gedragen. In datzelfde jaar presenteerden sieradenontwerper Rodrigo Otazu en lingeriemerk La Perla vergelijkbare zwarte paniers. Daarna verschenen verbrede heupen steeds vaker op internationale catwalks, via volumineuze rokken, extra lagen, versieringen en nieuwe materialen.

De trend is niet beperkt tot vrouwenmode. In juni 2025 verwerkte Jonathan Anderson voor Dior Men een brede broekrok in zijn lente-zomercollectie voor 2026. De Britse rapper en actrice Little Simz droeg het ontwerp kort daarna in Parijs. Anderson maakte bovendien Diors Bar-jasje uit 1947, dat een smalle taille en bredere heupen heeft, geschikt voor mannen.

Modehistorici brengen de huidige belangstelling soms in verband met een hernieuwde romantische hang naar het verleden. De vele historisch geïnspireerde series op streamingdiensten, waarin hoepelrokken geregeld voorkomen, kunnen die fascinatie versterken. Toch blijft het silhouet vooral een catwalkverschijnsel: brede heupen zijn onpraktisch in winkels, vervoer en op straat.

De modegeschiedenis kent verschillende eerdere oplevingen. Rond 1920 introduceerde Jeanne Lanvin de robe de style, met een lang, recht bovenlijf en een rok die door een panier breed uitstaat. Lanvin putte inspiratie uit achttiende-eeuwse schilderijen. Na de Eerste Wereldoorlog verlangden veel vrouwen naar een romantischer stijl, als tegenwicht voor de functionele kleding die zij tijdens de oorlog hadden gedragen. Haar rijk versierde jurken vormden een alternatief voor de rechte, jongensachtige garçonne-mode van de jaren twintig.

De oorsprong van kunstmatig verbrede heupen ligt nog verder terug, in het Spanje van de zestiende en zeventiende eeuw. Hoepelrokken als de verdugado en later de guardainfante moesten het onderlichaam en vooral de enkels aan het zicht onttrekken. De zeer brede, platte vorm werd aan het Spaanse hof een statussymbool, zoals te zien is op portretten van Diego Velázquez. De kleding was zo omvangrijk dat brede deuren, stoelen zonder armleuningen en soms extra zitplaatsen nodig waren.

Via toneelgezelschappen verspreidde de stijl zich naar Frankrijk en vervolgens naar de Nederlanden. In 1733 beschreef Justus van Effen op het Haagse Lange Voorhout een vrouw met een panier onder haar rok; hij dacht aanvankelijk dat zij op een klein paard zat. In de achttiende eeuw werd de hoepelrok Europees hofkostuum. De breedte gaf bovendien sociale rang aan: de koningin droeg de grootste panier, lagere rangen smallere varianten. Ook James Boswell noteerde in 1763 hoe twee paniers tijdens een diner zo breed waren dat ze zitplaatsen blokkeerden.

Een hedendaagse poging om extreme kleding praktisch te maken kwam in 2020 van de Nederlandse ontwerper Marleen Buisman. Haar rok van ongeveer twee meter doorsnee moest bezoekers tijdens de coronapandemie op anderhalve meter afstand houden, maar werd door de snelle ontwikkelingen overbodig. Op straat zullen brede heupen waarschijnlijk onhandig blijven; op de catwalk lijken ze voorlopig te kunnen blijven floreren.