Trump: VS gaan Straat van Hormuz blokkeren
In dit artikel:
De Amerikaanse president Donald Trump kondigde aan dat de Amerikaanse marine "met onmiddellijke ingang" een blokkade van de Straat van Hormuz begint, na het mislukken van vredesgesprekken met Iran zaterdag in Islamabad. Volgens de Amerikaanse zijde — waarbij vicepresident JD Vance als verklaring wordt genoemd — liepen de onderhandelingen vast op twee hoofdpunten: Iran weigerde afstand te doen van zijn nucleaire ambities en er was geen akkoord over vrije doorgang door de zeestraat.
De Straat van Hormuz is van strategisch en economisch belang: ongeveer een vijfde van ’s werelds olie en gas passeert daar. Sinds het begin van de oorlog heeft Iran naar verluidt mijnen gelegd in de vaargeul en in sommige gevallen tol gevraagd van schepen die willen passeren, een instrument dat Teheran inzet om druk uit te oefenen met het oog op de energiecrisis. Trump verklaarde dat Amerikaanse eenheden elk schip zullen onderscheppen dat betaling aan Iran heeft gedaan, omdat hij het blokkeren en het heffen van tol als wereldwijde afpersing ziet. Op dat dreigement is nog geen formele reactie uit Teheran gekomen.
Iran stelt op zijn beurt dat de Verenigde Staten met ‘excessieve eisen’ een akkoord in de weg stonden en benadrukt dat de situatie rond de zeestraat ongewijzigd blijft. Het land eist onder meer opheffing van sancties en vrijgave van overzeese bezittingen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken erkende ‘nieuwe complicaties’ rond heropening van de zeestraat, maar waarschuwde ook dat één gespreksronde niet voldoende had mogen worden verwacht; beide partijen hebben zich niet uitgesproken over vervolgonderhandelingen.
Eerder deze week sloten Iran en de VS nog een tweeweekse wapenstilstand, maar het effect van de mislukte gesprekken en de aangekondigde blokkade op die afspraak is onduidelijk. De Verenigde Staten melden dat twee fregatten door de Straat van Hormuz zijn gevaren en dat het leger begonnen is met het ruimen van mijnen; Iran ontkent dat Amerikaanse schepen de doorgang passeerden. Volgens berichtgeving, onder meer in The New York Times, vormen de vele mijnen een groot obstakel en zou Iran niet alles meer kunnen detecteren — wat het openstellen van de route technisch en politiek lastig maakt. Een volledige blokkade kan de spanningen verder opvoeren en significante gevolgen hebben voor de wereldwijde energievoorziening.