Urk blijft voor de Urkers, maar deze gemeenten zien invasie van Randstedelingen

In dit artikel:

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat in veel Nederlandse gemeenten nog steeds het merendeel van de woningen door lokale kopers wordt gekocht, maar dat kopers van buiten vooral de duurdere huizen weghalen. Het onderzoek, gepubliceerd op dinsdag, laat zien dat ook in grote steden een groot deel van de transacties lokaal blijft: in Amsterdam kochten lokale kopers circa 80% van de woningen, in Enschede 79%, Eindhoven 75% en Groningen 74%. Gemeenten met een hechte sociale samenhang scoren het hoogst: Urk (87%) en Bunschoten (82%). In exclusievere, rijke gemeenten is het aandeel lokale kopers klein, zoals in Bloemendaal (25%) en Laren (29%).

De Gelderse gemeente Culemborg had in 2025 het grootste aandeel kopers afkomstig uit de Randstad (42%). Andere gemeenten met veel instroom vanuit de Randstad waren Almere (38%), Nijkerk (35%), Scherpenzeel (33%) en zowel Zeewolde als Buren (30%). Het CBS signaleert dat buitenstaanders vooral woningen in hetzelfde marktsegment kopen als lokale doorstromers (mensen die binnen de koopmarkt verhuizen), waardoor zij minder direct concurreren met koopstarters (eerste kopers). Indirect ontstaat wel concurrentie: buitenkopers nemen huizen die anders doorstromers hadden gekocht, waardoor er minder huizen vrijkomen voor starters.

Gemeenten kunnen ingrijpen: sinds herziening van de Huisvestingswet mogen zij tot de helft van beschikbare sociale huurwoningen en betaalbare nieuwbouwkoop woningen reserveren voor mensen met een economische, maatschappelijke of lokale binding. Daarnaast noteert het CBS dat de gemiddelde verhuisafstand van kopers is gestegen ten opzichte van 2015 (Q4 laatst gemeten 13,6 km), met een piek boven de 16 km tijdens de coronajaren.