Van kwetsbaar naar betrouwbaar: de kracht van brondata tegen hypotheekfraude
In dit artikel:
In februari vindt in Utrecht de 35e editie van het Hypotheken Event plaats (10–11 februari). Tijdens een break-out sessie op 11 februari belichten Gert Vasse (Non‑Executive Director, Ockto) en Gert‑Jan van Dijke (Account Director, Ockto) hoe hypotheekfraude zich snel professionaliseert en waarom directe brondata cruciaal is om die ontwikkeling te keren.
Ockto biedt consumenten de mogelijkheid om gegevens rechtstreeks en veilig uit officiële bronnen te delen, zodat hypotheekverstrekkers, adviseurs en andere ketenpartners beschikken over technisch, inhoudelijk en juridisch verifieerbare informatie. Volgens Van Dijke is die betrouwbaarheid essentieel om fraude te voorkomen en risico’s vroegtijdig te signaleren.
Beide sprekers schetsen een alarmerend beeld: fraude is niet langer beperkt tot slordige vervalsingen maar betreft nu doelbewust en realistisch gemanipuleerde dossiers. Kwaadwillenden gebruiken digitale technieken, toegang tot datasets, netwerken en geavanceerde software om documenten en samenhangende gegevens zo aan te passen dat zelfs ervaren professionals het verschil moeilijk zien. De aanpak is vaak industrieel van aard: niet losse knip-en-plakacties, maar complete dossiers waarvan samenhang en patronen kloppen, inclusief soms vervalste werkgeversinformatie.
De gevolgen reiken verder dan één fout verstrekte hypotheek. Vasse waarschuwt dat de hele keten wordt geraakt: acceptatie, risicobeheer, portefeuilles, toezicht, kosten en het consumentenvertrouwen. Van Dijke benadrukt dat een betrouwbare beoordeling van portefeuilles alleen mogelijk is als de onderliggende data klopt; twijfel over de herkomst van documenten ondermijnt de basis van risicobeoordeling.
Brondata krijgt in dit debat een centrale rol. Als gegevens rechtstreeks bij de bron worden opgehaald, blijft er geen ruimte over om ze achteraf te manipuleren. Dat vermindert niet alleen fraudekansen, maar maakt afwijkingen ook beter detecteerbaar door crosschecks tussen verschillende databronnen en de aangeleverde documenten. Tijdens een recente HDN‑meeting toonde Ockto belangrijke fraude-indicatoren en liet zien hoe brondata structureel kan verbeteren.
De sector zet al stappen: meer adviseurs en aanbieders integreren brondata standaard in hun processen, wat leidt tot minder fouten, snellere klantreizen en hogere zekerheid. Toch waarschuwen Vasse en Van Dijke dat brondata geen tovermiddel is: fraudeurs verleggen hun focus zodra een kwetsbaarheid wordt dichtgezet. Daarom pleiten zij voor een brede, samenhangende aanpak met technische standaardisatie, gezamenlijke afspraken en ketensamenwerking; brondata moet de norm worden, niet een optionele maatregel.
Op het Hypotheken Event zullen Vasse en Van Dijke, aansluitend op een presentatie van Pim Jansonius (Politie Amsterdam), laten zien welke nieuwe fraudevormen opkomen, waar de grootste kwetsbaarheden zitten en hoe brondata de keten structureel kan versterken. Het evenement is bedoeld voor bestuurders, innovators, risicomanagers en adviseurs die de thema’s van het komende jaar willen bespreken.