Van olieschokken tot aandelenfluctuaties: hoe het conflict in het Midden-Oosten de markten stuurt
In dit artikel:
Sinds het escalerende geweld in het Midden-Oosten markten maandag schokgolven voelden, stuurde het vooruitzicht op een langdurige confrontatie olie- en gasprijzen omhoog en riep het brede verschuivingen teweeg in sectoren en valuta’s. Het geweld kwam nadat Israël Libanon aanviel na aanvallen door Hezbollah en Iran raketten en drones afvuurde op Israël, enkele Golfstaten en een Britse basis op Cyprus. Reuters rapporteerde dit op 2 maart; het marktverloop zette in sinds het conflict zaterdag begon. President Donald Trump zei in een interview dat een militaire campagne tegen Iran mogelijk vier weken kan doorlopen, wat de onrust verder voedde.
Energie: de grootste bewegingen waren zichtbaar in olie en aardgas. De prijsstijging van ruwe olie — meer dan een enkelcijferige procentstijging — werd versterkt door verstoringen van productie- en doorvoerpunten en de verstoorde doorvaart via de Straat van Hormuz, die ruwweg 20% van de mondiale olie-export verwerkt. Ook Qatars tijdelijke stillegging van LNG-productie dreef gasprijzen op; Qatarese LNG vertegenwoordigt ongeveer een vijfde van het wereldaanbod. Energiebedrijven zoals Exxon Mobil en Shell profiteerden; analisten verwachten dat deze geopolitieke spanningen de opwaartse druk op grondstoffen en energieaandelen kunnen vasthouden.
Luchtvaart en toerisme: luchtvaartmaatschappijen en reisbedrijven kregen klappen door gesloten hubs in de regio en de combinatie van hogere brandstofkosten en zwakker boekingsvertrouwen. Namen als Ryanair, IAG, American en United noteerden verliezen, evenals Booking, Expedia, hotelketens en cruise-operators; de S&P-index van passagiersluchtvaart daalde bijna 3%.
Defensie en scheepvaart: door de grotere nadruk op militaire paraatheid stegen aandelen van defensie-aannemers in de VS (Northrop Grumman, General Dynamics, RTX, Lockheed Martin) en Europa (BAE Systems, Rheinmetall, Leonardo). Scheepvaart- en tankeraandelen klommen omdat verstoringen van zowel Hormuz als Suez de schaarste op vervoerscapaciteit verhogen en vrachttarieven doen stijgen — Maersk en Hapag-Lloyd boekten aanzienlijke winsten.
Veilige havens en valuta’s: beleggers zochten bescherming in goud en de dollar: de dollarindex won terrein (+0,6%) tegenover de yen, Zwitserse frank en euro. J.P. Morgan waarschuwde dat aanhoudend hogere energieprijzen de dollar kunnen versterken en valuta van energie-importerende landen onder druk zetten.
Regionale effecten: in reactie op de onzekerheid daalden in dollars luidende obligaties van sommige Midden-Oosterse emittenten (Qatar, Oman, Saoedi-Arabië) sterk; aandelenmarkten in Qatar en Koeweit vielen ook terug. De risk-off-sfeer raakte verder opkomende markten, met druk op dollarobligaties van landen als Egypte en Turkije.
Kortom: het conflict verschuift risico’s en waarderingen — het vergroot energie- en transportonzekerheid, versterkt defensie-exposure en stimuleert vlucht naar zekere valuta’s en goud, met duidelijke gevolgen voor regio’s die sterk afhankelijk zijn van grondstoffen- en handelsstromen.