Verdere transformatie van de hypotheekketen, met IDP als nieuwste game changer
In dit artikel:
Intelligent Document Processing (IDP) drijft momenteel de digitalisering van de Nederlandse hypotheekketen aan en steekt met kop en schouders boven andere ontwikkelingen uit. Adviespakketten integreren IDP op grote schaal: de technologie leest automatisch paspoorten, loonstroken en koopaktes uit, vult gegevens in, controleert of het juiste document is aangeleverd, voert inhoudelijke controles en kruisvergelijkingen uit en maakt een eerste scan op mogelijke vervalsing. Voor klanten levert dat directe feedback op bij upload; voor adviseurs betekent het meer ruimte voor het persoonlijke gesprek en voor controle op de samenhang tussen documenten en het verhaal van de klant — een menselijke “soft control” die moeilijk te automatiseren is.
Hoewel dezelfde functionaliteit voor geldverstrekkers en servicers veel grotere baten kan opleveren — kortere doorlooptijden, minder fouten, snellere klantcommunicatie — verloopt adoptie daar veel voorzichtiger. De reden is dat kredietverstrekkers op een zwaarder speelveld opereren: strengere governance- en compliance-eisen verplichten tot uitlegbare, gevalideerde en bias‑vrije modellen. Innovatie is daardoor een multidisciplinaire opgave geworden waarin modelvalidatie, juridische kaders en toezichtsvereisten grote rol spelen.
Aansprakelijkheid vergroot het risico: wanneer documenten automatisch worden verwerkt rijst de vraag wie verantwoordelijk is bij fouten. Vaak wordt voor AI-systemen zelfs een hogere toetslat gehanteerd dan voor menselijke medewerkers. Operationele afhankelijkheid is een tweede knelpunt: één haperende AI-component kan directe gevolgen hebben voor doorlooptijden en SLA’s. Daarom zijn redundantie, fallback-regels en strakke contracten geen luxe, maar noodzaak. Ten slotte vereist de technologische transitie ook een verandering in processen en cultuur: nieuwe taakverdelingen, andere kwaliteitsnormen en aanvullende controles moeten organisatiebreed worden ingebed.
Tegelijk verandert de fraudeomgeving snel. Met generatieve AI zijn fake documenten te maken die met het blote oog nauwelijks te onderscheiden zijn van echte. Daarmee wordt AI zowel instrument voor opschoning en efficiency als wapen van fraudeurs. De meest robuuste verdediging blijft daarom validatie tegen brondata: zodra kritieke gegevens rechtstreeks aan de oorsprong kunnen worden gekoppeld, neemt veel frauderisico af. Digitale wallets en directe bronverificatie kunnen deze beweging versterken — en de sector kan niet wachten op toekomstige infrastructuren; actie is nu vereist.
De kernboodschap is dat IDP meer is dan een technologische upgrade. De grootste waarde zit in strategische herontwerp: van documentgericht werken naar datavalidatie, van administratieve verwerking naar menselijke interpretatie en van reactief beheersen van risico’s naar preventief voorkomen. Adviseurs kunnen snel profiteren vanwege eenvoudiger context en direct klantcontact; geldverstrekkers moeten juist zorgen voor duurzame, uitlegbare en juridisch verantwoorde implementaties — een rem die noodzakelijk is voor een betrouwbare bedrijfsvoering.
Het artikel is geschreven door Mirjam Fuchs (Director Transformatie & Innovatie, Blauwtrust Groep/Quion e.a.), die aangeeft dat deze beweging niet stopt en dat Quion actief werkt aan deze transformatie. Volg de reeks voor concrete voorbeelden van hoe processen en technologie samen worden hervormd.