Verduurzaming blijft topprioriteit voor Nederlandse bedrijven, maar uitvoering staat onder druk
In dit artikel:
Nederlandse bedrijven blijven massaal inzetten op verduurzaming, ondanks geopolitieke onrust en stijgende energiekosten die winstmarges onder druk zetten. Uit het jaarlijkse ING-onderzoek onder bedrijfsmanagement blijkt dat duurzaamheid nu structureel is verankerd: 66% heeft het opgenomen in de bedrijfsstrategie (een record in zeven jaar). Bijna driekwart wil de inspanningen in 2026 opschroeven en veel ondernemingen plannen hogere investeringen dan vorig jaar.
Verduurzaming wordt steeds meer een strategisch instrument in plaats van louter een kostenpost: bedrijven motiveren investeringen vanuit eigen ambitie, de wens om energiekosten te verlagen en om te voldoen aan nationale en Europese regels. Volgens ING-directeur Laurens de Vos is verduurzaming "essentieel geworden om te innoveren, groei te realiseren en medewerkers aan te trekken."
Tegelijk lopen uitvoering en financiering tegen kopzorgen aan. Ongeveer 40% meldt dat geopolitieke spanningen (zoals de oorlog in het Midden-Oosten en het presidentschap van Trump), samen met hogere energieprijzen en inflatieverwachtingen, druk zetten op plannen. Meer dan een kwart anticipeert op directe effecten van een Trump-termijn — bijvoorbeeld minder export naar de VS en verschuivingen in importpatronen — en circa 70% verwacht hogere inflatie en rentelasten die duurzame financiering bemoeilijken. Ook het beperkte vermogen van het stroomnet vormt een groeiende belemmering.
Financieringsbronnen verschuiven: subsidies financierden vorig jaar nog 26% van investeringen, dit jaar is dat gedaald naar 14%. Bedrijven gebruiken nu meer eigen middelen (45%), bankleningen en lease (25%) en kapitaal van investeerders (17%). Tegelijk werkt 82% actief samen met hun bank aan verduurzamingsplannen en staat de meerderheid positief tegenover ESG-criteria.
Overheidsbeleid roept gemengde gevoelens op: de helft verwacht dat Kabinet-Jetten effect heeft, maar veel ondernemers vinden beleidsplannen niet haalbaar of te inconsistent, en klagen over een te snelle afbouw van subsidies. De Vos pleit daarom voor stabieler, langjarig beleid zodat investeringen kunnen worden terugverdiend. In algemene zin zien bedrijven verduurzaming ook als bijdrage aan de strategische autonomie van Nederland en Europa, met wind, zon en in mindere mate kernenergie als belangrijke kansen.