(Vlieg)lijntjes tussen Brussel en Qatar wekken ergernis
In dit artikel:
Europese onrust rond Qatar: voormalig topambtenaar Henrik Hololei werd ontslagen nadat bekend werd dat hij bij de totstandkoming van het luchtvaartakkoord met Qatar gunstig was betrokken terwijl hij gratis vluchten van Qatar Airways had aangenomen. Dat ontslag was echter niet het einde van de kwestie: grote Europese maatschappijen zoals Air France-KLM en Lufthansa eisen dat de hele overeenkomst met Qatar van tafel gaat omdat volgens hen de mogelijke corruptievragen niet voldoende zijn beantwoord. Verschillende lidstaten — waaronder Nederland en Duitsland — hebben het akkoord nog niet geratificeerd en de toegang voor Qatar Airways tot hun luchthavens is nog niet uitgebreid.
De Europese Commissie houdt vol dat lidstaten en sectorbelangen nauw betrokken waren bij de onderhandelingen en dat het akkoord unanieme steun kreeg. Desondanks blijft de sfeer gespannen: in Duitsland leidt de recente Golfreis van bondskanselier Friedrich Merz tot extra irritatie omdat hij openlijk heeft gesproken over meer landingsrechten voor Emirates in Berlijn. De Duitse vakbond Verdi hekelt zulke gebaren; zij wijzen op ruime staatssteun voor Golfcarriers en noemen de Qatar-deal problematisch.
Juridische ontwikkeling in Qatargate: een Belgische rechter verwierp onlangs verzoeken van enkele verdachten, waaronder ex-Europarlementariër Eva Kaili, om procedures te ontmoedigen. De uitspraak betekent niet dat er immuniteit is geschonden of dat de onschuldvermoeden ter discussie staat, maar ze verwijderde een belangrijke hindernis op weg naar een strafproces in het omvangrijke corruption-schandaal rond stemmen over Qatar in het Europees Parlement.
Andere geopolitieke en Europese dossiers die spelen:
- Griekenland overweegt een soort ‘Schuldenrem’ in de grondwet te verankeren nu de economie aantrekt; dat moet de begrotingsregels meer in lijn brengen met het Stabiliteits- en Groeipact en juridsche afwegingen over eerdere bezuinigingen en pensioenkortingen adresseren.
- Het gezamenlijke gevechtsvliegtuigproject (FCAS) loopt vast door onenigheid tussen Frankrijk en Duitsland over taken en specificaties, met name of het toestel nucleaire capaciteiten moet hebben. Bondskanselier Merz uitte weinig vertrouwen in tijdige overeenkomst; president Macron wil de samenwerking met Duitsland blijven zoeken.
- Meerdere EU-instellingen hebben deze week belangrijke agendapunten: handelscommissie beraadt zich over een deal met de VS, ministers Buitenlandse Zaken spreken over Oekraïne en Iran, Merz bezoekt China, en in het Europees Parlement staan verhoren en wetsvoorstellen gepland (o.a. over industriebeleid, wapenregelgeving en een hoorzitting met ECB-president Lagarde).
Korte nieuwsitems: het EU-Gerecht wees een verzoek van farmabedrijven af om delen van de waterrichtlijn te schrappen; de farmalobby gaat door met bezwaar tegen extra zuiveringskosten. Turkije protesteert tegen een olie-exploratie-deal tussen Griekenland en Chevron bij Kreta. De Duitse milieuvice-minister steunt verlenging van gratis emissierechten voor de chemische sector. Negen lidstaten, waaronder Nederland en Duitsland, vragen Brussel om geen uitbreiding van het EU-bureaucratische apparaat in de volgende meerjarenbegroting. Montenegro nadert toetredingsgereedheid en wordt genoemd als mogelijke volgende kandidaat in een EU-uitbreidingsagenda die vaker ook over Oekraïne gaat. Tot slot: het is vier jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel; westerse inlichtingendiensten waarschuwden eerder, maar werden toen niet door iedereen geloofd.
Deze Europamania-rubriek is van FD-Brusselaars Daan Ballegeer, Mathijs Schiffers en Han Dirk Hekking.