Volkswagens reis: van oorlogsverleden tot heruitvinding

In dit artikel:

Volkswagen staat mogelijk voor de grootste herstructurering in zijn 89-jarige geschiedenis. Het bedrijf ontstond in nazi-Duitsland als producent van de voor iedereen betaalbare ‘volkswagen’, naar een ontwerp van Ferdinand Porsche. De geplande massaproductie voor Duitse arbeiders kwam door de Tweede Wereldoorlog niet op gang; de fabriek in Wolfsburg werd ingezet voor wapenproductie en leger voertuigen.

Na de Duitse capitulatie in mei 1945 wist de Britse ingenieur Ivan Hirst de fabriek open te houden en de productie van de Kever te hervatten. De auto groeide uit tot een symbool van het Duitse Wirtschaftswunder en de tegencultuur van de jaren zestig. In 1960 werd Volkswagen geprivatiseerd, waarbij de deelstaat Nedersaksen een belang van 20 procent behield.

Met de overname van Auto Union en Audi in 1965 begon Volkswagen aan de ontwikkeling tot multimerkenconcern. De Golf, die vanaf 1974 werd gebouwd, werd een bestseller. De productie van de Santana in China vanaf 1983 vormde het begin van een langdurige expansie op de Chinese markt. Onder topman Ferdinand Piëch volgden overnames van onder meer Bentley, Lamborghini en Bugatti. Een mislukte overnamepoging door Porsche in 2008 eindigde ermee dat Volkswagen juist Porsche inlijfde; de families Porsche en Piëch bleven de grootste aandeelhouders.

Het dieselschandaal van 2015, waarbij software emissietests manipuleerde, kostte Volkswagen meer dan 32 miljard euro en versnelde de omslag naar elektrische auto’s. Die overgang verliep moeizaam door hoge kosten, softwareproblemen en conflicten met vakbonden. Topman Herbert Diess waarschuwde in 2021 voor het verlies van 30.000 banen en werd een jaar later ontslagen. In 2019 was in Zwickau de eerste volledig elektrische Volkswagenfabriek geopend.

China, jarenlang een belangrijke winstbron, is inmiddels een grote bedreiging. Lokale merken als BYD en Xiaomi concurreren met goedkopere elektrische auto’s en lopen voor op het gebied van software en ontwikkelsnelheid. BYD verdrong Volkswagen in 2023 als bestverkopende autofabrikant in China. Ook Porsche zag zijn verkoop daar sterk teruglopen.

Om de problemen op te vangen, kwamen Volkswagen en de Duitse vakbonden eind 2024 overeen tegen 2030 circa 35.000 banen in Duitsland te schrappen, zonder fabrieken te sluiten. Amerikaanse importheffingen, oplopende kosten voor elektrische voertuigen en de terugval in China vergroten de druk verder. Volgens plannen die halverwege 2026 bekend werden, kan het aantal ontslagen binnen het concern oplopen tot 100.000 en dreigen maximaal vier fabrieken te sluiten, waaronder de EV-fabriek in Zwickau. De raad van commissarissen stemde in september met het plan in, nadat vakbonden en Nedersaksen hun verzet hadden opgegeven.