Von der Leyen bungelt (maar niet echt)

In dit artikel:

Maandag begint in Straatsburg een bewogen vergaderweek van het Europees Parlement, waarin onder meer een motie van wantrouwen tegen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen centraal staat. Deze motie, ingediend door extreemrechtse Europarlementariër Georghe Pipera uit Roemenië met 76 medestanders, verwijt Von der Leyen onder meer het achterhouden van sms’jes met Pfizer-topman over coronavaccins, verkwisting van coronaherstelgeld en inmenging bij verkiezingen in Roemenië en Duitsland. De grootste fractie, de Europese Volkspartij (EVP), steunt Von der Leyen en bestempelt de motie als onverantwoordelijk en gesteund door Poetin-vrienden. Sociaaldemocraten en liberalen houden hun standpunt nog open, maar stemmen waarschijnlijk tegen de motie. De stemming vindt donderdag plaats.

Daarnaast verlaagde de Europese Commissie medio juni het landbouwsteunbudget voor Griekenland met ongeveer €400 miljoen vanwege fraude bij het doorsluizen van EU-subsidies aan onrechtmatige begunstigden. Het Europees Openbaar Ministerie onderzocht deze praktijken en leidde tot het ontbinden van het betrokken Griekse agentschap. Griekse premier Mitsotakis erkent falen en wijst op een ‘deep state’ binnen de overheid, waarbij ook politici van meerdere partijen worden genoemd. Vier regeringsfunctionarissen, waaronder de landbouwminister, traden af, en er start een parlementair onderzoek naar fraude ter waarde van minstens €170 miljoen.

In een andere ontwikkeling uitte de Tsjechische Eurocommissaris Jozef Sikela ernstige bedenkingen over het klimaatdoel voor 2040 dat Eurocommissaris Wopke Hoekstra onlangs presenteerde: een reductie van 90% in uitstoot ten opzichte van 1990. Sikela waarschuwt voor het ontbreken van brede politieke steun en wijst op economische en sociale overwegingen. Dit interne EU-discussiepunt werd openbaar gemaakt ondanks het gebruikelijke stilzwijgen over dergelijke onderlinge meningsverschillen.

Verder kiezen de ministers van financiën van de eurolanden maandag een nieuwe voorzitter van de Eurogroep. De Ier Paschal Donohoe, die momenteel deze invloedrijke rol vervult, wil voor een derde termijn aanblijven en concurreert met twee centrumlinkse kandidaten, al blijft hij favoriet. Op de agenda staan ook de uitbreiding van de eurozone met Bulgarije en actuele economische onderwerpen.

Andere opmerkelijke punten deze week zijn onder meer de presentatie van het jaarlijkse EU-rapport over de rechtsstaat, discussies over een actieplan voor de chemische industrie, volksgezondheidsstrategieën en het aanleggen van voorraden, een bezoek van de Franse president Macron aan het Verenigd Koninkrijk, en bijeenkomsten over het Arctisch gebied en de ruimtevaarteconomie. De Europese milieuministers komen donderdag en vrijdag samen in Aalborg om onder meer het controversiële klimaatdoel van 2040 te bespreken.

Daarnaast zijn er spanningen rond handelsdreigementen uit de VS, nieuwe toeristenheffingen op Griekse eilanden, verscherpte grenscontroles tussen Duitsland en Polen die het grensverkeer dreigen te ontwrichten, en politieke discussie in Frankrijk over de invloed van de moslimbroederschap. Een onderzoeksrapport onthulde ook dat de rechtsradicale Identitaire fractie in het Europees Parlement €4,3 miljoen ten onrechte aan derden betaalde.

Deze ontwikkelingen illustreren de complexe en vaak gespannen dynamiek binnen de Europese Unie op diverse terreinen, van politiek en economie tot milieu en rechtsstaat.