Waarom voedselzekerheid een financieringsvraagstuk is

In dit artikel:

Voedselzekerheid verschuift van een landbouw- en hulpvraagstuk naar een financieel dossier dat banken, verzekeraars en beleggers direct raakt. In een nieuw rapport van het World Economic Forum en Bain & Company wordt uitgelegd hoe voedselsystemen vóór 2030 weerbaarder kunnen worden gemaakt tegen klimaatverandering, prijsschokken en verstoringen in ketens. Volgens de auteurs is daarvoor jaarlijks zo’n 1,1 biljoen dollar nodig, terwijl de sector die verantwoordelijk is voor ongeveer 30 procent van de wereldwijde uitstoot slechts rond 7 procent van de klimaatfinanciering krijgt.

De nood is volgens het rapport hoog: de FAO en het Wereldvoedselprogramma van de VN zoeken 202 miljoen dollar om 8,8 miljoen mensen in 22 risicolanden te beschermen tegen de gevolgen van El Niño, en ook de rijstmarkt laat zien hoe kwetsbaar de voedselvoorziening is. De kern van de boodschap is dat investeringen nu moeten worden gedaan, vóórdat tijdelijke schokken uitgroeien tot acute crises.

De grootste hobbel ligt bij boeren, die de kosten van duurzamere teelten vaak eerst zelf moeten dragen. In de omschakeling kunnen hun kasstromen 12 tot 36 maanden onder druk staan, waardoor financiering lastig wordt. WEF en Bain pleiten daarom voor modellen waarin risico’s beter worden verdeeld, onder meer via langjarige afnamecontracten, preferente leningen, blended finance, verzekeringen en garanties. Ook duidelijke beloning voor meetbare resultaten, zoals minder uitstoot, betere bodem en efficiënter watergebruik, moet kapitaal sneller laten instromen.

Als Nederlands voorbeeld noemt het rapport Tomorrow’s Dairy, waarin Nestlé, Vreugdenhil Dairy Foods en Rabobank samenwerken. Boeren krijgen daar toegang tot voordelige financiering en een premie als zij duurzame maatregelen aantoonbaar toepassen. Sinds 2022 is er ruim 50 miljoen euro aan verbonden en doen meer dan 150 boeren mee, met als doel de uitstoot tegen 2030 met de helft te verlagen.