Wall Street flink lager gesloten
In dit artikel:
Amerikaanse aandelen sloten maandag duidelijk lager, gedreven door twee hoofdzorgen: angst voor brede ontwrichting door kunstmatige intelligentie en president Trump die zijn invoerheffingen opvoert. De S&P 500 verloor circa 1,0% (6.837,75), de Nasdaq 1,1% (22.627,27) en de Dow Jones 1,7% (48.804,06).
Trump kondigde op Truth Social aan dat hij geen goedkeuring van het Congres nodig acht voor zijn hogere importtarieven, ondanks een eerdere uitspraak van het Hooggerechtshof die zulke maatregelen onrechtmatig noemde. Hij verhoogde het algemene tarief naar 15% voor maximaal 150 dagen, wat extra politieke en economische onzekerheid veroorzaakte. Analisten waarschuwen dat de naderende State of the Union-toespraak verdere marktbewegingen kan triggeren.
De verkoopgolf trof vooral technologie- en financiële namen vanwege nieuwe signalen dat AI bestaande bedrijfsmodellen kan ontregelen. De onrust nam toe nadat onderzoeksbureau Citrini Research waarschuwde voor negatieve macro-economische gevolgen van de AI-boom en nadat Anthropic nieuwe mogelijkheden rondom zijn AI-model Claude onthulde. Dat leidde tot forse koersdalingen: IBM daalde ruim 13% na Anthropic-nieuws; cyberbeveiligers als CrowdStrike en Zscaler verloren bijna 10% of meer; software- en betaalkaartbedrijven (American Express, Visa, Mastercard) leverden meerdere procenten in.
Op macrovlak was het beeld gemengd: de Chicago Fed-activiteitsindex verbeterde in januari naar +0,18 (van -0,21), maar de Amerikaanse fabrieksorders daalden in december met 0,7% na een sterke novembermaand. De tienjaarsrente zakte vijf basispunten naar 4,03%, en de gemiddelde rente op een 30‑jarige vaste hypotheek daalde naar 5,99%—het laagste niveau sinds 2022. Commodity- en cryptomarkten gaven uiteenlopende signalen: olie iets lager, goud en zilver in de plus, Bitcoin ongeveer 4% inleverend tot rond 64.600 dollar.
Belangrijke bedrijfsontwikkelingen deze week: Nvidia rapporteert woensdag en wordt gezien als graadmeter voor AI-gerelateerde verwachtingen; ook Home Depot, HP, Salesforce, Snowflake en Zoom publiceren. Specifieke movers maandag: Novo Nordisk verloor 16,4% nadat data lieten zien dat het afslankmiddel CagriSema iets minder effectief was dan Eli Lilly’s tirzepatide (Lilly won ruim 4%); luchtvaartmaatschappijen leden onder een zware winterstorm in het noordoosten van de VS; verpakkingsbedrijven daalden na signalen van dalende golfkartonprijzen; cryptogerelateerde aandelen volgden Bitcoin omlaag.
Opvallend positief was Arcellx, dat ruim 77% steeg na een overnamebod van Gilead van 115 dollar per aandeel (waardering ongeveer 7,8 miljard dollar). Domino’s won 4,1% na een omzetmeevaller ondanks gemiste winstverwachtingen.
Dit marktoverzicht weerspiegelt het sentiment van beleggers die enerzijds rekening houden met technologische disruptie door AI en anderzijds met geopolitieke en handelsrisico’s door veranderend beleid rond importtarieven.