Wat doet AI met ons taalgebruik op kantoor?
In dit artikel:
Het NOS Journaal meldde onlangs dat veel jonge werkzoekenden ChatGPT gebruiken om sollicitatiebrieven te schrijven, tot ergernis van recruiters. Jasper Lukkezen van het economentraineeship van de Rijksoverheid zegt dat de brieven weliswaar foutloos zijn, maar vaak generiek en zonder persoonlijkheid. Het probleem is niet beperkt tot sollicitaties: generatieve AI-tools zoals ChatGPT, Gemini en Claude veranderen breder onze zakelijke taal.
Taalonderzoek toont dat grote taalmodellen (LLM’s) herkenbare stijlen hebben; bepaalde woorden en constructies komen vaker voor nadat die modellen populair werden. Onderzoekers zagen Engelse woorden als “delve” en “underscore” vaker opduiken in online teksten, podcasts en discussiefora. Schrijftrainer Merel Roze merkt dat AI-teksten vaak spreektaalachtig zijn, veel korte vragen en driedelige opsommingen bevatten, en volstaan met holle frasen en misplaatste metaforen. Ook het veelvuldig gebruik van het gedachtestreepje (en dash/em dash) is opvallend — een leesteken dat sommige schrijvers nu mijden uit angst verdacht over te komen.
Dat laatste illustreert de Vlaamse business developer Anneleen Vanlommel: zij plaatste een ludieke overlijdensadvertentie voor het gedachtestreepje nadat ze zichzelf betrapte op het filteren van haar eigen stijl uit angst voor AI-verwijten. Haar netwerk riep op het leesteken te blijven gebruiken; Vanlommel waarschuwt dat het versimpelen van menselijke stijl om niet “AI-achtig” te lijken geen goede ontwikkeling is voor zakelijke communicatie.
Onderzoekers Griet Boone en Jana Declercq (Universiteit Antwerpen) onderzochten het gebruik van generatieve AI op meertalige werkvloeren. Alumni gebruiken AI vooral voor schrijven, vertalen en samenvatten — van e-mails en rapporten tot notulen en presentaties. De onderzoekers vinden dat zulke AI-teksten vaak synthetisch aanvoelen en minder informatie prijsgeven over wie de schrijver is of of men elkaar begrijpt. Daarom adviseren ze voorzichtigheid bij externe communicatie.
Praktische aanbevelingen in het artikel: gebruik AI niet klakkeloos; denk eerst zelf na en schrijf een basis, zodat je kunt beoordelen of de gegenereerde tekst doet wat hij moet. ChatGPT en soortgelijke tools kunnen zakelijke teksten verbeteren, maar alleen wanneer gebruikers weten wat ze willen communiceren. Goede schriftelijke vaardigheden blijven cruciaal, vooral in meertalige omgevingen — AI beschikt niet over menselijke soft skills en kan dat onderscheid niet vervangen.