Wat doet Washington als Amerikaanse obligatierentes blijven stijgen?

In dit artikel:

De Amerikaanse overheid betaalt steeds meer rente over haar snel oplopende schuld. De rente op langlopende Amerikaanse staatsobligaties staat rond het hoogste niveau in twintig jaar. Dat komt doordat Washington grote begrotingstekorten blijft financieren met nieuwe schuld, terwijl de inflatie slechts langzaam afneemt. De sterke economie, mede gedragen door investeringen in kunstmatige intelligentie, houdt de rente bovendien hoog, ondanks problemen op de woning- en automarkt.

De Amerikaanse staatsschuld is inmiddels groter dan 40 biljoen dollar en leidt tot een jaarlijkse rentelast van ongeveer 1 biljoen dollar. Volgens Torsten Slok van Apollo Global Management gaat daardoor circa één op de vijf belastingdollars naar rente. President Donald Trump zei eind september dat de schuld onder meer door economische groei of inflatie kan worden verminderd, maar economen waarschuwen dat inflatie de waarde van staatsobligaties en de koopkracht van beleggers aantast.

Het ministerie van Financiën probeert de financieringskosten voorlopig te beheersen door relatief meer kortlopende staatsleningen uit te geven en beperkt oudere schuld terug te kopen om de markt beter te laten functioneren. In een ernstiger scenario zou de Federal Reserve moeten ingrijpen. Een eerste mogelijkheid is een hernieuwde versie van Operation Twist: kortlopende schuld verkopen en langlopende obligaties aankopen om de lange rente te drukken. Daarvoor zou waarschijnlijk steun van de Fed nodig zijn, die terughoudend kan zijn omdat zulke aankopen de grens tussen monetair beleid en schuldbeheer vervagen.

Een verdergaande optie is rentecurvebeheersing. De Fed zou dan onbeperkt langlopende staatsobligaties kopen om de rente onder een vastgesteld plafond te houden, zoals de Verenigde Staten tussen 1942 en 1951 deden en Japan van 2016 tot 2024 in een variant toepaste. Dat kan de begroting tijdelijk ontlasten, maar alleen zolang beleggers vertrouwen houden in de dollar. Als dat vertrouwen afneemt, kunnen de aankopen juist leiden tot hogere inflatie en een vlucht uit Amerikaanse staatsobligaties.

Volgens Veronique de Rugy van het Mercatus Center ligt de structurele oplossing bij lagere overheidsuitgaven; de Federal Reserve kan het probleem niet alleen oplossen. Historisch gezien wisten de VS hun schuldquote na de Tweede Wereldoorlog vooral te verlagen via relatief hoge inflatie en begrensde rentes, terwijl in de jaren negentig vooral bezuinigingen en hogere inkomsten hielpen. Omdat verplichte uitgaven nu een groter deel van de begroting vormen en het Congres belastingverhogingen en bezuinigingen afwijst, achten economen een inflatoir scenario waarschijnlijker. Dat zou vooral obligatiehouders schaden.