Wintipriesteres Marian Markelo

In dit artikel:

Marian Markelo is uitgegroeid tot een van de zichtbaarste vertegenwoordigers van de winti in Nederland, een Afro-Surinaamse religie die nog altijd op weerstand stuit. Dat bleek opnieuw in 2024, toen zij in de Utrechtse Nicolaïkerk alleen na veel commotie een plengoffer kon toelichten bij de Preek van de Leek van oud-NiNsee-voorzitter Linda Nooitmeer. Volgens Nooitmeer raakt de afkeer tegen zulke rituelen aan een bredere spanning rond zwarte identiteit, koloniale erfenis en religieuze erkenning.

Markelo, ook bekend als Nana Efua, speelt al decennia een sleutelrol in de zichtbaarheid en rehabilitatie van winti. Sinds 2002 verzorgt ze jaarlijks op 1 juli het plengoffer tijdens Keti Koti in het Amsterdamse Oosterpark, en ook bij het nationale slavernijexcusesmoment in 2023 stond zij centraal. Ze ziet winti als een Surinaamse religie met West-Afrikaanse wortels, die in de koloniale tijd werd verboden en daarom eeuwenlang verborgen bleef.

Het artikel schetst haar levensloop: geboren in Moengo in Suriname, op jonge leeftijd kritisch op de kerstening, later opgeleid tot verpleegkundige en ingewijd als wintipriesteres. Na haar komst naar Nederland in 1989 werkte ze in de zorg en het onderwijs, maar bleef ze zich inzetten voor onderzoek, rituelen, kunst en educatie rond winti. Ze hielp onder meer mee aan het Nationaal Winti Instituut, het inzetten van kunst in rituelen en het begeleiden van jongeren. Voor velen belichaamt ze zwart leiderschap, spirituele kracht en het doorgeven van cultureel erfgoed aan een nieuwe generatie.