Zachte landing of hobbelige rit? Waarom 2026 cruciaal wordt voor zzp-inhuur

In dit artikel:

De overheid scherpt de handhaving aan rond het inhuren van zzp’ers; hoewel 2026 formeel opnieuw als een ‘zachte landing’ geldt, neemt het risico voor opdrachtgevers juist toe. Na het wegvallen van het moratorium in 2025 besloot de Tweede Kamer kort voor Kerst dat ook 2026 als overgangsjaar geldt vanwege onduidelijkheid, maar dat betekent niet dat bedrijven achterover kunnen leunen.

De Belastingdienst beoordeelt aan de hand van de feitelijke praktijk of iemand als zelfstandig ondernemer werkt; contracten zijn belangrijk maar niet beslissend. Dit volgt uit het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad: gekeken wordt naar het totale beeld, waaronder instruerings- en controlevrijheid, inbedding in de organisatie, duur van opdrachten en zichtbaar ondernemerschap. Meerdere signalen richting loondienst kunnen leiden tot handhavend optreden.

Financieel risico: bij vaststelling van schijnzelfstandigheid kan de Belastingdienst naheffingen voor loonbelasting en sociale premies opleggen, maar alleen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2025. Vanaf 2027 kunnen daar verzuimboetes bijkomen. Ook al ligt de inspectiefocus minder op zware sancties, werkgevers lopen in 2026 dus een groter risico dan in 2025.

Compagnon wijst erop dat het probleem vaak niet nieuwe wetgeving is, maar dat organisaties hun inhuurpraktijk onvoldoende hebben aangepast aan bestaande regels en recente jurisprudentie. Vooral HR-, recruitment- en staffuncties lopen gevaar wanneer zij zzp’ers routinematig als flexibele vervanging inzetten.

Praktische maatregelen die Compagnon aanbeveelt:
- Herschrijf tijdelijke urenbanen naar afgebakende, resultaatgerichte opdrachten of projecten.
- Geef zzp’ers meer autonomie en betaal een tarief dat past bij zelfstandig ondernemerschap.
- Huur in op basis van specifieke expertise, niet als standaard flexibele schil.
- Gebruik passende freelancecontracten en voorkom constructies die duiden op doorbetaling bij ziekte of verlof.

Organisaties moeten niet alleen nieuwe inhuur bekijken maar ook bestaande samenwerkingen: voer een ‘vlootschouw’ uit en label opdrachten groen (duidelijk zelfstandigen), grijs (aanpassing nodig) of rood (moet naar loondienst/andere constructie). Grijze gevallen kunnen vaak door aanpassing geschikt blijven voor zzp’ers.

Hoewel het nieuwe kabinet neigt naar een zzp-vriendelijker koers, verandert dat de situatie voor 2026 nog niet. Compagnon benadrukt dat wie nu zijn processen en contracten op orde brengt en rekening houdt met jurisprudentie, beter is voorbereid op toekomstige wetgeving of strengere handhaving.

Compagnon, opgericht in 2000 door Hetty Moll en Frank Roders, biedt ondersteuning op HR-, recruitment- en employability-gebied en publiceerde de whitepaper waarin deze adviezen en risico’s zijn uitgewerkt.