Zorgen over liquiditeit vertroebelen einde van Fed-balansafbouw

In dit artikel:

Markten gaan ervan uit dat de Federal Reserve vrijwel onmiddellijk stopt met kwantitatieve verkrapping (QT) en naar verwachting ook komende week de beleidsrente met 25 basispunten verlaagt naar 3,75–4,00%. De aanhouderende opwaartse druk op geldmarktrentes, waaronder een drift van de federal funds rate boven het doelniveau, plus het regelmatig gebruik van de Standing Repo Facility, hebben veel economen doen concluderen dat de Fed al genoeg liquiditeit uit het financiële stelsel heeft gehaald en dat verdere afbouw van de balans ongewenst is.

De Fed bouwde haar balans na de pandemie terug van ongeveer $9 biljoen in 2022 naar ruim $6,6 biljoen door staatsobligaties en hypotheek-gedekte waarden niet te herinvesteren bij aflossing. Dat proces gebeurde vooral via uitlopen van Treasuries en in mindere mate MBS, omdat de huizenmarktafwikkeling lastiger verloopt. Doel van QT was de overtollige reserves terug te brengen zodat de federal funds rate op het gewenste niveau handelt, maar er zijn geen harde criteria om exact vast te stellen wanneer dat doel bereikt is. Het verleden (september 2019) toont dat de Fed met QT te ver kan doorschieten en dan weer liquiditeit moet injecteren.

Binnen de Fed bestaan verschillende visies. Voorzitter Jerome Powell gaf aan dat QT in de komende maanden kan eindigen en pleitte voor flexibiliteit in balansbeheer; Lorie Logan (Dallas Fed) ziet nog ruime markten, terwijl toezichthouder Michelle Bowman juist pleit voor een strengere afbouw en mogelijk tegenstemmen zal opleveren als het QT wordt stopgezet. Analisten van Deutsche Bank en andere instellingen verwachten dat het FOMC het einde van QT zal aankondigen om marktstoringen te vermijden en het beheer van de federal funds rate soepel te houden.

Veel economen waarschuwen echter dat een formeel einde aan QT niet per se voldoende zal zijn om geldmarkten te stabiliseren. Omdat het huidige afbouwtempo klein is, kan alleen een stopzetting markten nauwelijks direct ontlasten. Banken zoals J.P. Morgan adviseren dat de Fed, zodra zij QT beëindigt, vrijwel direct tijdelijke interventies moet inzetten — bijvoorbeeld via openmarktoperaties en het verlagen van de rente op de Standing Repo Facility om het gebruik aantrekkelijker te maken. Sommige prognoses gaan zelfs verder: Evercore ISI en J.P. Morgan verwachten dat de Fed op termijn weer net aankopen zal moeten doen, mogelijk al in het eerste kwartaal van 2026 of eerder, om reserves aan te vullen en de geldmarkten te kalmeren.

Als de Fed inderdaad terugkeert naar aankopen, zal die focus waarschijnlijk liggen op schatkistpapier; de afbouw van MBS wordt naar verwachting voortgezet. Er bestaat ook een alternatieve opvatting dat incidentele tijdelijke openmarktoperaties die reserves toevoegen, de Fed in staat kunnen stellen de balans kleiner te houden dan wanneer ze uitsluitend op fluctuaties in reservebalansen zou vertrouwen.

Kortom: recente ontwikkelingen in geldmarkten hebben de verwachting versterkt dat de Fed QT binnenkort zal beëindigen en de rente zal verlagen. Tegelijk groeit het besef dat tijdelijke marktoplossingen of zelfs tegengestelde netto-aankopen nodig kunnen blijken om de geldmarkten stabiel te houden, waardoor de balanspolitiek van de Fed in de komende kwartalen opnieuw een belangrijk aandachtspunt blijft.